İçeriğe geç

BlogKiralama ve sigorta7 dk okuma

Vinç ve İş Makinesi İhalelerine Teklif Vermek

Gelişim Mimarı

Bir iş makinesi kiralama firmasının küçük ofisinde, masanın üstünde çıktısı alınmış kalın bir ihale dosyası, üzerine kurşun kalemle çizilmiş maddeler, yanında hesap makinesi ve makine muayene evrakları duruyor
Görsel: Yapay zekâ ile üretildi
İçindekiler

İş makinesi ve vinç kiralama işleri kamuda genellikle hizmet alımı olarak ihale edilir. Teklif vermek için üç tarafın birlikte hazırlanması gerekir: firma evrakı, makine ve operatör belgeleri, fiyat. İlanlar Kamu İhale Kurumu'nun EKAP sistemi üzerinden duyurulur. Esas olan her ihalenin kendi şartnamesidir.

İş makinesi kiralama işleri kamuda nasıl ihale edilir?

Kamu idaresi bir vinç ya da ekskavatör kiralamak istediğinde bunu kendi satın alma yetkisiyle değil, ihale yoluyla yapar. Çerçeve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve buna bağlı yönetmeliklerdir. Makine kiralama işi, mal alımı değil hizmet alımı başlığı altında yürür. Operatörlü kiralamada iş gücü de sözleşmeye girer.

Kanunun 18. maddesi üç usul sayar: açık ihale, belli istekliler arasında ihale ve pazarlık usulü. Kiralama işlerinde en sık karşılaşılan usul açık ihaledir. Küçük tutarlı ve acil işlerde idare doğrudan temin yoluna da gidebilir. Hangi usulün uygulandığı ilanda ve dokümanda yazar.

Operatörün kimde olacağı sözleşmenin en belirleyici maddesidir. Bu ayrımın maliyet tarafını operatörlü mü operatörsüz mü kiralama yazısında ayrıntılı anlattık.

İhaleler nerede duyurulur?

Kamu tarafında merkezî nokta Kamu İhale Kurumu'nun yürüttüğü Elektronik Kamu Alımları Platformu yani EKAP'tır. İhale ve ön yeterlik ilanları, düzeltme ilanları ve ihale dokümanı bu platform üzerinden hazırlanıp yayımlanır. İlanlar ayrıca Kamu İhale Bülteni'nde duyurulur. Firmanın platforma kayıtlı olması ve dokümanı buradan indirmesi gerekir.

İkinci kaynak Basın İlan Kurumu'nun ilan.gov.tr portalıdır. Burada resmî ilanların yanında kamu kurumlarının zorunlu olmayan ihale ilanları da yer alır. Üçüncü kaynak kurumların kendi internet sayfalarıdır. Belediye ve il müdürlüğü ilanları çoğu zaman kurum sitesinde de görünür.

Takip için üç alışkanlık işe yarar:

  • EKAP'ta firmanın faaliyet alanına göre bildirim ve arama kaydı kurmak.
  • Çalışılan illerin kurum sitelerini haftalık taramak.
  • Çıkan her ilanı, teklif verilmese bile bir listeye işlemek. Aynı iş gelecek yıl tekrar ilana çıkar.

Bu takibi kişiye bağlı bırakmak en zayıf yöntemdir. İlan takibini talep kaydıyla aynı yerde tutmanın mantığını vinç kiralama operasyonu nasıl yönetilir yazısında yazdık.

Teknik şartname ile idari şartname arasındaki fark ne?

İhale dokümanı tek parça değildir. İki şartname ayrı iş görür.

İdari şartname yarışmanın kurallarını anlatır: kimin katılabileceği, hangi belgelerin isteneceği, teminatın nasıl verileceği, tekliflerin nasıl değerlendirileceği, sözleşmenin nasıl imzalanacağı. Teknik şartname işin kendisini anlatır: hangi makine, hangi kapasitede, kaç adet, nerede, ne kadar süre, hangi donanımla.

Firmayı ihale dışı bırakan sebepler çoğunlukla idari şartnamede, zarar ettiren sebepler çoğunlukla teknik şartnamededir. İkisi de baştan sona okunur.

Şartnamenin hangi maddeleri firmayı en çok yakar?

Madde Şartnamede ne arar Atlanırsa ne olur
Makine yaşı Model yılı sınırı, azami yaş Filodaki makine şarta uymaz, teklif değerlendirme dışı kalır
Kapasite ve donanım Tonaj, bom boyu, erişim, ek aparat Küçük makineyle fiyat verilir, iş yapılamaz
Belge şartı Tescil, muayene, periyodik kontrol, operatör belgesi Sözleşme aşamasında belge yetişmez
Çalışma saati Günlük saat, asgari süre, vardiya, tatil çalışması Mesai maliyeti fiyata girmez
Bekleme ve arıza Makine arızasında yerine makine koyma süresi Kısa sürede yedek makine bulunamaz, ceza işler
Ceza maddeleri Gecikme ve eksik hizmet cezasının hesabı Hesapsız kabul edilen ceza kârın üstüne çıkar
Nakliye ve mobilizasyon Sahaya geliş, kurulum, söküm kimde Ağır nakliye bedeli firmada kalır
Yakıt ve bakım Yakıt kimden, bakım kimde, sarf malzeme kimde En büyük maliyet kalemi yanlış tarafa yazılır
İş deneyimi Benzer iş tanımı ve istenen deneyim belgesi Belge uymaz, katılım mümkün olmaz

Ağır makinelerde nakliye tek başına ciddi bir kalemdir. Yük ve güzergâh kısıtlarını lowbed nedir ve ağır nakliye ile Türkiye'de dingil ve ağırlık sınırları yazılarında ele aldık.

Hangi evraklar hazırlanır?

Kesin liste vermek yanıltıcı olur. İstenen belgeler ihaleye, idareye ve işin türüne göre değişir. Esas olan ihalenin kendi şartnamesinde yazan listedir. Yine de hazırlık yapmak için başlıklar şunlardır:

  • Firma belgeleri: ticaret sicil kaydı, imza sirküleri, vergi ve sosyal güvenlik borcu durumu, teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler.
  • Makine belgeleri: tescil ve plaka kayıtları, muayene kaydı, periyodik kontrol raporları, makinenin firmaya ait olduğunu ya da kullanım hakkını gösteren belgeler.
  • Operatör belgeleri: operatör ehliyeti ve mesleki yeterlilik belgesi, işe giriş ve iş güvenliği eğitimi kayıtları.
  • Sigorta: makine ve üçüncü şahıs sorumluluğuna ilişkin poliçeler.
  • İş deneyim belgesi: benzer işte daha önce alınmış, idare tarafından düzenlenmiş belge.
  • Geçici teminat: kanunun 33. maddesine göre teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olamaz. Oranın ve biçimin ihale dokümanındaki hâli esastır.

Makinenin tescil ve muayene tarafı sahada en çok karışan konudur. Ayrımı vinç iş makinesi mi araç mı yazısında anlattık. Periyodik kontrol kaydının nasıl tutulacağı vinç bakımı ve periyodik kontrol yazısında, operatör belgesinin alınışı vinç operatörü belgesi nasıl alınır yazısındadır. Sigorta tarafı için makine kırılması sigortası nedir yazısına bakılabilir.

Fiyat nasıl kurulur?

İlk soru birim fiyat mı götürü bedel mi olduğudur. Birim fiyatta saat, gün ya da ay başına fiyat verilir ve gerçekleşen miktar ödenir. Götürü bedelde işin tamamı için tek fiyat verilir ve miktar riski firmada kalır. İki yöntem aynı işte aynı rakamı vermez.

Kalem Nereden gelir Teklifte dikkat
Makine bedeli Amortisman, bakım, lastik ve palet Makine yaşı arttıkça bakım payı büyür
Operatör Ücret, yasal yükler, yemek, konaklama Vardiya ve tatil çalışması ayrı hesaplanır
Yakıt Şartnamede kimde yazıyorsa Firmada ise tüketim varsayımı yazılı tutulur
Mobilizasyon Nakliye, refakat, kurulum, söküm Tek seferlik değil, ara nakliye de olabilir
Mesai Normal saat dışı çalışma Günlük saat sınırı şartnameden okunur
Bekleme İdare kaynaklı duruşlar Beklemenin ödenip ödenmediği dokümanda aranır
Ceza riski Gecikme ve eksik hizmet cezası Olasılık payı fiyata eklenir
Finansman Hakediş ödemesine kadar geçen süre Uzun vade fiyatın içinde durmalıdır

Ceza maddesi fiyatın parçasıdır. Yedek makinesi olmayan bir firma için arıza cezası, kârın tamamını götürebilecek bir kalemdir. Fiyatı oluşturan değişkenlerin genel mantığı vinç kiralama fiyatları neye göre değişir yazısındadır. Teklif belgesinin yazımı için vinç kiralama teklifi nasıl hazırlanır yazısına bakılabilir.

Uzun süreli işte makinenin başka işe çıkamayacağını da hesaba katmak gerekir. Bu kaybın ölçülmesini makine doluluk oranı nasıl hesaplanır yazısında anlattık.

En sık yapılan hatalar neler?

  • Şartnameyi okumadan, ilan başlığına bakarak fiyat vermek.
  • Makine yaşı ya da kapasite şartını atlayıp uymayan makineyle teklif vermek.
  • Ceza maddelerini okuyup geçmek, fiyata risk payı koymamak.
  • Geçici teminatı son güne bırakmak, belge eksiğiyle başvurmak.
  • İşi almak için aşırı düşük teklif vermek. Kanunun 38. maddesi, komisyonun aşırı düşük bulduğu teklifler için açıklama isteyeceğini, açıklama vermeyen isteklinin teklifinin reddedileceğini düzenler.
  • Yedek makine taahhüdünü, karşılığı olmadan vermek.
  • Hakediş vadesini nakit planına yazmamak.

İhaleyi kazandıktan sonra ne oluyor?

Sözleşme imzalanır ve iş başlar. Ödeme faturayı kesmekle değil, hakedişle yürür. Hizmet alımlarında çerçeve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ile sözleşmedir. Genel şartnamenin 42. maddesi, hakediş raporunun yüklenici tarafından imzalandığı tarihten başlayarak sözleşmede yazılı süre sonunda, sözleşmede kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanacağını düzenler. Süre ve usul için sözleşmenin kendi maddeleri esastır.

Pratikte zincir şöyledir: günlük puantaj, idarenin kontrol birimine onaylatılan puantaj, dönem sonunda hakediş raporu, fatura, ödeme. Puantajı imzasız bırakılmış bir gün, hakedişte yok sayılabilir. Teslim ve iade tutanakları da aynı kıymettedir. Makinenin sahaya hangi durumda girdiği yazılı değilse, çıkışta oluşan hasar tartışmalı hâle gelir.

Tahsilat takibini aynı sistemde tutmanın gerekçesini vinç firmalarında tahsilat ve cari takibi yazısında anlattık.

Özel sektörde yıllık sözleşmeye nasıl girilir?

Fabrikaların, limanların ve büyük tesislerin vinç, forklift ve iş makinesi ihtiyacı çoğunlukla yıllık sözleşmeyle karşılanır. Süreç kamuya benzer ama daha esnektir. Satın alma birimi teklif ister, bazen ön değerlendirme yapar, sonra fiyat ve şart görüşülür.

Bu kapıdan girmek için üç şey sorulur: referans, belge düzeni, yedek makine taahhüdü. Tesis bir makinenin arızasında üretimin durmasını istemez. Arıza hâlinde kaç saat içinde yerine makine konacağı sözleşmede yazar. Forklift tarafı için forklift nedir ve çeşitleri, genel makine parkı için iş makinesi çeşitleri yazılarına bakılabilir.

Sözleşme metninde bulunması gereken maddeleri vinç kiralama sözleşmesinde olması gerekenler yazısında topladık.

Teklif vermeden önce kontrol listesi

  1. İdari ve teknik şartname baştan sona okundu mu?
  2. İstenen makine filodaki makineyle birebir uyuyor mu?
  3. Makine yaşı ve model yılı şartı karşılanıyor mu?
  4. Tescil, muayene ve periyodik kontrol kayıtları güncel mi?
  5. Operatör belgeleri ve iş güvenliği kayıtları hazır mı?
  6. İş deneyim belgesi şartnamedeki benzer iş tanımına uyuyor mu?
  7. Geçici teminat tutarı ve veriliş biçimi netleşti mi?
  8. Yakıt, bakım ve sarf malzeme kimde yazıyor?
  9. Günlük çalışma saati, mesai ve tatil çalışması nasıl ücretlenecek?
  10. Ceza maddelerinin hesabı yapıldı mı?
  11. Arıza hâlinde yedek makine gerçekten konabiliyor mu?
  12. Hakediş vadesi nakit akışına yazıldı mı?

Bu listeyi geçemeyen bir teklif, kazanıldığında da sorun çıkarır. Saha tarafındaki hazırlık için vinç kiralamada saha keşfi nasıl yapılır yazısına bakılabilir.

Burada anlatılanlar genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Her ihalede o ihalenin kendi şartnamesi ve yürürlükteki mevzuat esastır.

Gelişim Mimarı makine kiralamaz ve satmaz; ihale takibi, teklif kaydı, puantaj ve hakediş süreçlerini tek panelde toplayan sistemi kurar.

Kaynaklar

Sık sorulan sorular

İş makinesi kiralama ihalelerine nasıl teklif verilir?

İlan EKAP üzerinden takip edilir, ihale dokümanı indirilir, idari ve teknik şartnamede istenen belgeler hazırlanır, geçici teminat verilir ve teklif şartnamede yazan usule göre sunulur. İstenen belgelerin kesin listesi her ihalenin kendi şartnamesinde yazar.

Vinç kiralama işleri kamuda hangi başlıkta ihale edilir?

Çoğunlukla hizmet alımı olarak ihale edilir. Makine mal olarak satın alınmadığı, belirli süre ve koşullarda hizmet verdiği için bu başlık kullanılır. Operatörlü kiralamada iş gücü de sözleşme kapsamına girer.

İhale ilanları nereden takip edilir?

Birincil kaynak Kamu İhale Kurumu'nun EKAP sistemi ve Kamu İhale Bülteni'dir. Basın İlan Kurumu'nun ilan.gov.tr portalı ile kurumların kendi internet sayfaları ikinci kaynaktır.

Geçici teminat ne kadar olur?

4734 sayılı Kanunun 33. maddesine göre geçici teminat, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olamaz. Tutarın ve veriliş biçiminin ihale dokümanındaki hâli esastır.

Aşırı düşük teklif ne demek?

Komisyonun, diğer tekliflere ya da idarenin belirlediği yaklaşık maliyete göre düşük bulduğu tekliftir. Kanunun 38. maddesi bu tekliflerden yazılı açıklama isteneceğini, açıklama vermeyen isteklinin teklifinin reddedileceğini düzenler.

Hakediş nasıl kesilir?

Sahada tutulan puantaj idarenin kontrol birimine onaylatılır, dönem sonunda hakediş raporu düzenlenir ve ödeme bu rapora bağlanır. Hizmet İşleri Genel Şartnamesi ile sözleşmenin ödeme maddeleri süreci belirler.

Bu yazı yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Yayın sorumluluğu Gelişim Mimarı'na aittir.

Yazıları nasıl hazırlıyoruz: yayın ilkeleri

PaylaşWhatsAppLinkedInX

İlgili yazılar

Şantiyede çalışan vinç ve saha ekibi

Teklif formu · 8 soru

Konuyu kendi filonuz üzerinden konuşalım

  • Talep takibinizdeki üç açık nokta
  • Teklife girecek kalemlerin önerisi
  • Görüşmenin ardından kalem kalem yazılı teklif