İçeriğe geç

Blogİş makineleri (ekskavatör, forklift, platform)6 dk okuma

Lowbed Dorse Nedir? Çeşitleri ve Taşıma Kuralları

Gelişim Mimarı

Bir şantiye girişinde, sarı renkli 30 tonluk bir paletli ekskavatörün 4 dingilli bir lowbed dorseye rampadan yavaşça yüklendiği an.
Görsel: Pexels, Zizi zi
İçindekiler

Lowbed dorse, standart römorklarla taşınamayan iş makinesi ve ağır sanayi ekipmanlarını nakletmek için tasarlanmış, yerden yüksekliği az olan yarı römork türüdür. Düşük şasi yapısı, yüksek tonajlı ve gabari dışı yüklerin köprü ve alt geçitlerden geçmesini sağlar. Taşıma kapasitesi dorse üzerindeki dingil sayısına ve yürürlükteki karayolu mevzuatına göre belirlenir.

Lowbed Dorse Nedir ve Ne İşe Yarar?

Lowbed dorse (alçak yataklı treyler), standart tırların taşıyamayacağı kadar ağır veya yüksek olan iş makineleri ile sanayi ekipmanlarını taşımak için tasarlanmış, şasisi yere yakın bir römork türüdür. Yere yakın şasi yapısı, yüksek tonajlı yüklerin ağırlık merkezini aşağı çeker. Bu durum virajlarda devrilme riskini azaltır. Köprü, tünel ve alt geçit gibi yükseklik sınırı olan güzergahlarda gabari sınırlarına takılmadan taşıma yapılmasını sağlar.

Standart bir dorse ile taşındığında karayolu yükseklik sınırını aşan büyük bir paletli ekskavatör, lowbed dorse kullanıldığında yasal yükseklik sınırları içinde kalır.

Lowbed dorse ile taşınan başlıca yükler şunlardır:

  • Paletli ekskavatör, dozer ve greyder gibi ağır iş makineleri lowbed dorse ile nakledilir.
  • Rüzgar türbini kanatları, trafolar ve büyük jeneratörler düşük şasi sayesinde güvenle taşınır.
  • Büyük çaplı sanayi boruları ve döküm kazanları alçak yataklı treylerler ile sevk edilir.
  • Mobil vinç karşı ağırlıkları ve kule vinç parçaları lowbed dorse kullanılarak sahaya ulaştırılır.

İş makineleri dorseye arka veya ön rampalardan kendi gücüyle yürütülerek yüklenir. Yürüyüş takımı olmayan sabit yükler vinç yardımıyla şasiye oturtulur. Taşıma operasyonu başlamadan önce, dorse taşıma kapasitesinin yükün ağırlığına uygunluğu üretici etiketinden kontrol edilir.

Lowbed Dorse Çeşitleri Nelerdir?

Lowbed dorse çeşitleri, taşıyacakları yükün ağırlığına göre dingil sayısına ve platformun uzayabilme özelliğine göre sınıflandırılır. Dingil sayısı arttıkça dorsenin yola uyguladığı basınç dağılır. Böylece taşıma kapasitesi yükselir.

Dorse Tipi Kapasite Sınıfı Yapısal Özellik Kullanım Alanı
Az Dingilli Hafif ve Orta Tonaj Sabit veya tek açılımlı platform Orta sınıf yükleyiciler, traktörler
Çok Dingilli Ağır Tonaj Uzayabilen şasi, hidrolik rampa Ağır tonajlı paletli makineler, vinç ağırlıkları
Özel Donanımlı Çok Ağır Tonaj Hidrolik dümenlenebilir dingiller Rüzgar türbini, trafo, endüstriyel tesisat

Uzayabilen (teleskopik) lowbed dorseler, standart dışı uzunluktaki yükler için şasinin ortasından açılarak boyunu artırır. Havuzlu (ortası çukur) lowbed modelleri, yüksekliği fazla olan yüklerin gabari sınırını aşmasını engeller.

Yükleme planı yapılırken makinenin teknik belgesindeki işletme ağırlığı temel alınır. Makinenin ağırlık merkezini doğru hesaplamak için Ekskavatör Nedir? Çeşitleri, Parçaları ve Kullanım Alanları başlıklı rehberdeki yapısal özellikler dikkate alınır. Makine dorseye bindirildiğinde, ağırlığın dingiller üzerine eşit dağılması için paletlerin konumu dorsenin tam ortasına hizalanır.

İş Makinesi Taşımasında Gabari ve Dingil Yükü Sınırları Nelerdir?

İş makinesi taşımasında gabari ve dingil yükü sınırları, yürürlükteki karayolu mevzuatında belirtilen azami genişlik, yükseklik ve ağırlık değerleridir. Lowbed dorse ile yapılan taşımalarda yüklenen iş makinesi bu ölçüleri aştığında taşıma işlemi gabari dışı kabul edilir.

Karayollarında asfalt altyapısının ve köprülerin zarar görmemesi için aracın toplam ağırlığından ziyade yere temas eden dingillerin taşıdığı yüke bakılır. Dingil ağırlığı sınırları şu esaslara göre denetlenir:

  • Tahriksiz tek dingillerin taşıyabileceği azami ağırlık mevzuatla sınırlandırılır.
  • Motor gücünün iletildiği tahrikli dingiller için farklı bir üst sınır uygulanır.
  • İki veya daha fazla dingilli gruplarda ağırlık sınırı dingil mesafesine göre değişir.

Bir ekskavatörün lowbed dorseye yüklenmesi dingil yükü hesabına somut bir örnektir. Makinenin ağırlığı ile dorsenin kendi ağırlığı toplandığında ortaya çıkan yük, dingillere paylaştırılır. Yükün dorse üzerindeki konumu, ağırlığın dingillere eşit dağılmasını sağlar. Makine dorseye çok önde veya çok arkada yüklendiğinde belirli bir dingile binen yük yasal sınırı aşar. Standart dingil yüklerini ve gabari ölçülerini geçen her taşıma için ilgili kurumlardan özel izin belgesi alınır.

Lowbed Dorse Seçimi Nasıl Yapılır?

Lowbed dorse seçimi, taşınacak iş makinesinin toplam ağırlığına, dış ölçülerine ve yürüyüş takımının yapısına göre yapılır. Ağırlık arttıkça dorsenin dingil sayısı ve taşıma kapasitesi artar. Hafif makineler için az dingilli standart dorseler kullanılır. Ağır yüklerde dingil başına düşen ağırlığı yasal sınırlarda tutmak için çok dingilli dorseler tercih edilir.

Yürüyüş takımı, dorsenin zemin malzemesini belirler. Seçim aşamasında şu kurallar uygulanır:

  • Çelik paletli makineler, metal yüzeyde kaymayı önlemek için ahşap zeminli dorselere yüklenir.
  • Lastik tekerlekli makineler, metal ızgaralı veya baklavalı sac zeminli dorselerle taşınır.
  • Yüksekliği fazla olan makineler, köprü altı geçişlerinde gabari sınırına takılmamak için havuzlu dorselere yerleştirilir.

Makinenin üzerindeki ataşmanlar da dorse tipini değiştirir. Şantiyeye gönderilecek bir makine için Ekskavatör Nedir? Çeşitleri, Parçaları ve Kullanım Alanları rehberindeki bom uzunluğu ve tonaj değerlerine bakılarak, bomun dorse havuzuna güvenle oturacağı bir model belirlenir. Yükün ağırlık merkezi hesaplanarak dorse üzerindeki tam konumu netleştirilir.

Lowbed Yüklemesinde Adım Adım Kontrol Listesi

Lowbed dorse yükleme süreci; iş makinesinin rampadan dorseye çıkarılması, ağırlık merkezinin dingillere eşit dağıtılacak şekilde ayarlanması ve yükün çapraz zincirlerle sabitlenmesi adımlarından oluşur. Yükleme işlemi sırasında operatör ile işaretçi sürekli görsel temas kurar.

İş makinesinin dorseye yüklenmesinde şu kontrol listesi uygulanır:

  • Çekici ve dorse düz, çökme riski olmayan sert bir zemine park edilir ve hidrolik yükleme rampaları makinenin iz genişliğine tam uyacak biçimde açılır.
  • Operatör, iş makinesini en düşük hız kademesinde dorseye çıkarır ve yürüyüş aksamını dorsenin sağ ile sol kenarlarına eşit mesafede hizalar.
  • Makinenin konumu, toplam ağırlığı çekici pimi ile dorse dingilleri arasına dengeli dağıtacak biçimde, üreticinin kullanım kılavuzunda belirttiği taşıma pozisyonuna göre belirlenir.
  • Ekskavatör benzeri kule dönüşü yapan makinelerde kule dönüş kilidi devreye alınır.
  • Kova, bom veya dozer bıçağı dorsenin ahşap zeminine tamamen yaslanarak hidrolik basınç boşaltılır.
  • İş makinesi, kopma mukavemeti yükün tonajını karşılayan çelik gerdirme zincirleri kullanılarak dorse üzerindeki bağlama halkalarına çapraz biçimde gerdirilir.
  • Taşıma sırasındaki titreşimler nedeniyle gevşeme ihtimaline karşı, zincirlerin gerginliği yola çıkmadan hemen önce ve seferin ilk molasında tekrar incelenir.

Gabari Dışı Taşıma İzin Belgesi Nasıl Alınır?

Gabari dışı taşıma izin belgesi (Özel Yük Taşıma İzin Belgesi), standart ölçüleri ve ağırlıkları aşan yükleri karayolunda taşımak için ilgili bölge müdürlüklerine başvuru yapılarak alınır. Yürürlükteki trafik mevzuatında belirlenen uzunluk, genişlik, yükseklik veya dingil ağırlığı sınırlarını aşan her taşıma işlemi bu belgeye tabidir.

Belgeyi almak için taşıma işlemini yapacak firmanın bir başvuru dosyası hazırlaması gerekir. Bu dosyada yer alan temel evraklar şunlardır:

  • Taşıma yapılacak güzergâh, başlangıç ve bitiş noktalarıyla detaylı bir plan halinde sunulur.
  • Çekici ve dorsenin tescil belgeleri dosyaya eklenir.
  • Taşınacak iş makinesinin veya yükün cinsi, net ağırlığı ve dıştan dışa ölçüleri tam olarak beyan edilir.
  • Taşıma işlemini üstlenen firmanın ilgili bakanlıktan aldığı yetki belgeleri başvuruya eklenir.

Başvuru sırasında belirlenen güzergâh üzerindeki köprü, tünel ve üst geçitlerin gabari sınırları yetkili kurumlarca incelenir. Yükün yüksekliği bir üst geçide takılma riski taşıyorsa güzergâh değiştirilir. Genişliği belirli sınırları aşan yüklerde taşıma aracına tepe lambalı eskort araçların eşlik etmesi istenir. İş makinesi nakliyesi yaparken taşıma kuralları ve dorse tipleri hakkında daha geniş bilgi için Lowbed Nedir? İş Makinesi ve Vinç Nasıl Taşınır? bağlantısına bakılır. Taşıma izni tek seferlik veya belirli bir süre için çoklu geçiş şeklinde düzenlenir. Belge taşıma süresince araçta bulundurulur.

Vinç ya da iş makinesi filosu işletiyorsanız talep, teklif ve takip düzeninizi tek sistemde kurabiliriz: Talep ve Satış Sistemi sayfasına bakın ya da teklif formunu doldurun.

Sık sorulan sorular

Lowbed dorse kaç ton yük taşır?

Lowbed dorselerin taşıma kapasitesi dingil sayısına ve Karayolları mevzuatına göre değişmekle birlikte, 3 dingilli standart modeller 30-40 ton, çok dingilli özel modeller ise 100 tonun üzerinde yük taşır. Kapasite hesaplanırken çekici aracın kapasitesi de dikkate alınır.

Gabari dışı yük ne demektir?

Gabari dışı yük, Karayolları Trafik Yönetmeliği'nde belirlenen standart genişlik (2.55 metre) veya yükseklik (4.00 metre) sınırlarını aşan taşımacılık türüdür. Bu yüklerin karayoluna çıkarılabilmesi için Karayolları Genel Müdürlüğünden Özel Yük Taşıma İzin Belgesi alınması zorunludur.

Lowbed dorsede dingil sayısının artması ne işe yarar?

Lowbed dorsede dingil sayısının artması, taşınan ağır yükün yola temas eden daha fazla noktaya dağıtılmasını sağlayarak dingil başına düşen ağırlığı yasal sınırların altına çeker. Bu sayede asfalt zemine zarar vermeden çok daha yüksek tonajlı iş makineleri taşınabilir.

İş makinesi lowbed dorseye nasıl sabitlenir?

İş makinesi, üreticisinin belirlediği şasi üzerindeki bağlama noktalarından çelik zincirler ve yük gerdirme aparatları kullanılarak çapraz bağlama yöntemiyle lowbed dorseye sabitlenir. Taşıma sırasında kaymayı önlemek için palet veya tekerleklerin altına takoz yerleştirilir.

Bu yazı yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Yayın sorumluluğu Gelişim Mimarı'na aittir.

Yazıları nasıl hazırlıyoruz: yayın ilkeleri

PaylaşWhatsAppLinkedInX

İlgili yazılar

Teklif formu · 8 soru

Konuyu kendi filonuz üzerinden konuşalım

  • Talep takibinizdeki üç açık nokta
  • Teklife girecek kalemlerin önerisi
  • Görüşmenin ardından kalem kalem yazılı teklif
WhatsApp'tan yazın