# Vinç Kiralama Sözleşmesinde Olması Gerekenler: Kontrol Listesi

> Vinç kiralama sözleşmesinde en az yedi başlık bulunmalıdır: işin kapsamı, süre, operatör ve ekip, sorumluluk paylaşımı, sigorta, bekleme ve iptal. Bu başlıklar yazılmadığında boşluğu sahadaki tartışma doldurur. Aşağıdaki liste hukuki tavsiye değildir; kendi metninizi avukatınıza götürmeden önce eksiklerinizi görmeniz için hazırlanmış bir kontrol listesidir.

- Kaynak: https://gelisimmimari.com/blog/vinc-kiralama-sozlesmesinde-olmasi-gerekenler
- Yayıncı: Gelişim Mimarı (vinç ve iş makinesi kiralama firmalarına CRM, ERP, teklif ve ödeme sistemi, web sitesi ve reklam yönetimi)
- Dil: Türkçe
- Kategori: Kiralama ve sigorta
- Yayın tarihi: 2026-09-21
- Son güncelleme: 2026-11-17

## Kısa cevap

- Sözleşmenin omurgası yedi başlıktır: kapsam, süre, operatör, sorumluluk paylaşımı, sigorta, bekleme ve iptal.
- Teklif fiyatı ve şartı söyler; sözleşme bir şey ters gittiğinde kimin neyi üstleneceğini söyler.
- Kaldırmayı kimin planladığı ve yönettiği yazılmazsa en büyük tartışma kaza anında çıkar.
- Hazır bir metni kopyalamak yerine kendi işinize göre yazılmış metni bir kez avukata inceletmek gerekir.

Vinç kiralama sözleşmesinde en az yedi başlık bulunmalıdır: işin kapsamı, süre, operatör ve ekip, sorumluluk paylaşımı, sigorta, bekleme ve iptal. Bunlara ödeme şartı ve anlaşmazlık hâlinde izlenecek yol eklenir. Bu başlıklar yazılmadığında boşluğu sahadaki tartışma doldurur. Aşağıdaki liste hukuki tavsiye değildir. Kendi metninizi avukatınıza götürmeden önce eksiklerinizi görmeniz için hazırlanmış bir kontrol listesidir.

## Sözleşme tekliften neden ayrıdır?

Teklif, işin fiyatını ve temel şartlarını söyler. Sözleşme ise bir şey ters gittiğinde kimin neyi üstleneceğini söyler. İş sorunsuz bittiğinde sözleşmeye kimse bakmaz. Makine hasar gördüğünde, yük düştüğünde ya da müşteri son anda iptal ettiğinde ilk açılan belge odur.

Kiralama firmalarında sık görülen durum, yıllardır aynı tek sayfalık metnin kullanılmasıdır. Metin bir zamanlar başka bir firmadan alınmıştır, içinde firmanın yapmadığı işler ve hiç kullanmadığı makineler geçer. Böyle bir metin, imzalı olsa bile sahadaki gerçek soruya cevap vermez.

Türkiye'de sözleşmelerin kurulması ve tarafların borçları [Türk Borçlar Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf) çerçevesinde değerlendirilir. Operatörlü ve operatörsüz kiralamanın hukuken nasıl nitelendirileceği, metnin nasıl yazıldığına göre değişebilir. Bu ayrımı sizin işiniz için avukatınız yapmalıdır. Teklifte hangi kalemlerin yer alacağını [vinç kiralama teklifi nasıl hazırlanır](/blog/vinc-kiralama-teklifi-nasil-hazirlanir) yazısında anlattık; burada teklifin ötesine geçen başlıklara bakıyoruz.

## Sözleşmede hangi başlıklar bulunmalı?

| Başlık | Sözleşmede ne yazar | Yazılmazsa ne olur |
| --- | --- | --- |
| Kapsam | Makine, donanım, yapılacak iş, adres | Müşteri başka bir iş ya da başka bir makine bekler |
| Süre | Başlangıç, bitiş, sürenin başladığı an, uzama | Yol ve kurulum süresi faturada tartışılır |
| Operatör ve ekip | Operatör kimden, kimin talimatıyla çalışır, sapancı ve işaretçi kimde | Sahada talimatı kimin verdiği belirsiz kalır |
| Sorumluluk paylaşımı | Zemin, yük bilgisi, izinler, kaldırmanın planlanması | Kaza anında herkes karşı tarafı gösterir |
| Sigorta | Hangi sigortayı kim yaptırır, muafiyet kimde | Hasar bedeli kimsenin üstlenmediği bir kalem olur |
| Bekleme | Neyin bekleme sayıldığı, nasıl ücretlendirildiği | Bekleyen makinenin bedeli alınamaz |
| İptal ve erteleme | Bedelsiz iptal süresi, sonrasında ne ödenir | Son dakika iptalinin maliyeti firmada kalır |
| Ödeme | Vade, kapora, gecikme hâlinde ne olacağı | Vade iş bittikten sonra pazarlık konusu olur |
| Anlaşmazlık | Bildirim biçimi, yetkili yer | Sorun çıktığında nereye başvurulacağı tartışılır |

## Kapsam ve süre nasıl yazılır?

Kapsam maddesi iki soruya cevap verir: ne geliyor ve ne yapacak?

- Makinenin sınıfı ve geleceği düzen: bom boyu, denge ağırlığı, varsa uzatma
- Makineyle gelen kaldırma aparatları ve bunların kimde olduğu
- İşin tanımı: hangi yük, nereden nereye
- Çalışma adresi ve makinenin başka bir yere götürülüp götürülemeyeceği
- Kapsam dışı bırakılan işler

Son satır önemlidir. Sözleşmede yazmayan her şeyi müşteri dahil sayar.

Süre maddesinde tarih yazmak yetmez. Sürenin hangi anda başladığı belirtilir: garajdan çıkış, sahaya varış ya da işe başlama. En az faturalanacak süre, normal çalışma saatleri ve bunların dışındaki çalışmanın nasıl ücretlendirileceği yazılır. İş uzarsa ne olacağı da burada yer alır: makine kalabilir mi, kalırsa hangi birim ücretle, takvimde başka iş varsa kimin önceliği olur. Bu tanımlar puantaj formundaki saatlerle aynı olmalıdır.

## Operatör ve ekip maddesi neyi netleştirir?

Operatörlü kiralamada makineyi kiralama firmasının operatörü kullanır, ama sahada talimatı çoğu zaman müşterinin ekibi verir. Sözleşme bu ilişkiyi açıkça tarif etmelidir.

- Operatör kimin personelidir, ücretini ve sosyal haklarını kim öder?
- Operatör sahada kimden talimat alır?
- Operatörün güvenli görmediği kaldırmayı reddetme ve işi durdurma hakkı yazıyor mu?
- Sapancı ve işaretçiyi kim sağlar, bu kişilerin yeterliliğinden kim sorumludur?
- Uzun süreli işte yemek, konaklama ve ulaşım kimdedir?
- Operatörsüz kiralamada makineyi kimin kullanacağı ve bu kişinin belgesi nasıl teyit edilir?

Türkiye'de iş ekipmanlarının kullanımı [İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.18318.pdf) kapsamındadır. Makinenin periyodik kontrol belgesinin ve operatör belgesinin işten önce sunulacağını sözleşmeye yazmak, kurumsal müşteride süreci kısaltır. İki kiralama biçiminin farkını [operatörlü mü operatörsüz mü kiralama](/blog/operatorlu-mu-operatorsuz-mu-kiralama) yazısında karşılaştırdık.

## Sorumluluk paylaşımı: kim neyi üstlenir?

Sözleşmenin en çok tartışılan bölümü burasıdır. Sahada sık görülen durum şudur: kiralama firması yalnızca makine ve operatör gönderdiğini düşünür, müşteri ise vinçle birlikte işin bütün bilgisini satın aldığını düşünür. İkisi de haklı olduğuna inanır, çünkü hiçbir yerde yazmaz.

İngiltere'nin iş güvenliği kurumu HSE, [kaldırma işlemlerinin planlanmasına ilişkin rehberinde](https://www.hse.gov.uk/work-equipment-machinery/planning-organising-lifting-operations.htm) bu ayrımı açıkça yapar: vinç kiralandığında kaldırmayı planlama, gözetme ve yürütme sorumluluğu kullanıcıdadır; kiralama firması bu sorumluluğu ancak açıkça üstlendiğinde ona geçer. Bu İngiltere'deki uygulamadır ve Türkiye'de bağlayıcı değildir. Yine de sorulacak soruyu iyi gösterir: kaldırmayı kim planlıyor?

Sözleşmede en az şu konuların sahibi yazılmalıdır:

- Yükün gerçek ağırlığını ve kaldırma noktalarını kim bildirir?
- Zeminin taşıma gücünü kim teyit eder, zemini kim hazırlar?
- Giriş yolunu ve kurulum alanını kim boşaltır?
- Yol kapatma, belediye izni ve benzeri izinleri kim alır?
- Enerji hattının kesilmesini ya da korunmasını kim ayarlar?
- Kaldırma planını kim hazırlar, sahada kaldırmayı kim yönetir?
- Yanlış ya da eksik bilgiden doğan zararı kim karşılar?

Planın içeriği için [kaldırma planı nedir](/blog/kaldirma-plani-nedir) yazısına bakabilirsiniz.

## Sigorta maddesinde neler yazmalı?

Sigorta maddesi "makine sigortalıdır" cümlesinden ibaret olmamalıdır. Bir poliçenin neyi karşılayıp neyi karşılamadığı genel şartlarla ve poliçenin kendi özel şartlarıyla belirlenir. Örneğin makinenin kendi hasarını konu alan sigortanın çerçevesi [Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları](https://www.tsb.org.tr/content/Legislations/Makina_K%C4%B1r%C4%B1lmas%C4%B1_Sigortas%C4%B1_Genel_Sartlar%C4%B1.pdf) metnindedir; muafiyet ve uygulama koşulları ise poliçede yazar.

Sözleşmede şu sorular cevaplanır:

- Makinenin hasarına karşı sigortayı kim yaptırıyor?
- Üçüncü kişilere verilecek zarar için sorumluluk sigortası kimde?
- Kaldırılan yükün kendisi sigortalı mı, kim yaptırıyor?
- Hasarda muafiyet tutarını kim öder?
- Sigortanın karşılamadığı zarar kimde kalır?
- Poliçe örneği işten önce karşı tarafa verilecek mi?

Sigortanın genel mantığı için [makine kırılması sigortası nedir](/blog/makine-kirilmasi-sigortasi-nedir) yazısına bakabilirsiniz. Poliçenizin operatörlü kiralamayı, başka bir firmanın sahasında çalışmayı ve nakliye sırasındaki hasarı kapsayıp kapsamadığını sigorta aracınıza sorun.

## Bekleme, iptal ve hava koşulu nasıl düzenlenir?

Bu üç konu faturadaki itirazların ana kaynağıdır.

**Bekleme.** Makine sahada hazırdır ama çalışamaz. Saha boşaltılmamıştır, yük gelmemiştir ya da müşterinin ekibi yoktur. Sözleşmede hangi durumların bekleme sayıldığı ve nasıl ücretlendirileceği yazılır. Bekleme, nedeniyle birlikte puantaja işlenir.

**İptal ve erteleme.** Müşteri hangi süreye kadar bedelsiz iptal edebilir? Bu süreden sonra ne öder? Makine yola çıktıktan sonra iptal edilirse nakliye bedeli kimdedir? Erteleme iptalden ayrı yazılır, çünkü takvimde yeni bir gün bulmak her zaman mümkün olmaz.

**Hava koşulu.** Rüzgâr ya da yağış nedeniyle iş durduğunda geçen sürenin nasıl paylaşılacağı ayrı bir satırdır. Operatörün işi güvenlik nedeniyle durdurma yetkisi burada da tekrar edilir.

**Arıza.** Makine arızalanırsa ne olur? Onarım ya da yedek makine için makul süre, bu sürede kira işleyip işlemeyeceği ve müşterinin duran işi için talepte bulunup bulunamayacağı yazılır.

## İmzadan önce kontrol listesi

1. Makinenin sınıfı ve geleceği düzen yazıyor mu?
2. İşin tanımı ve adres, keşif notuyla uyuşuyor mu?
3. Sürenin başladığı an ve en az süre belirtilmiş mi?
4. Operatörün kimden talimat alacağı ve işi durdurma hakkı yazıyor mu?
5. Yük bilgisi, zemin ve izinlerin sahibi tek tek belirtilmiş mi?
6. Kaldırmayı kimin planlayıp yöneteceği açık mı?
7. Sigortalar, muafiyet ve poliçe dışı zararın sahibi yazıyor mu?
8. Bekleme, iptal, erteleme, hava koşulu ve arıza ayrı ayrı düzenlenmiş mi?
9. Ödeme vadesi ve gecikme hâli yazıyor mu?
10. Sözleşmedeki süre ve bekleme tanımları puantaj formuyla aynı mı?
11. İmzalayan kişi müşteri adına imzaya yetkili mi?
12. Metni en son ne zaman bir avukat gözden geçirdi?

Keşif notunun nasıl tutulacağını [vinç kiralamada saha keşfi nasıl yapılır](/blog/vinc-kiralamada-saha-kesfi-nasil-yapilir) yazısında, ödeme tarafını [vinç firmalarında tahsilat ve cari takibi](/blog/vinc-firmalarinda-tahsilat-ve-cari-takibi) yazısında anlattık.

## Sık yapılan hatalar

**Başka firmanın metnini kopyalamak.** İçindeki şartlar sizin çalışma biçiminize uymaz, bazı maddeler sizin aleyhinize bile olabilir.

**Sorumluluğu tek cümleyle karşı tarafa yüklemek.** "Bütün sorumluluk kiracıya aittir" gibi genel bir cümle, sahadaki somut soruya cevap vermez. Böyle bir cümlenin ne kadar geçerli olacağını da ancak avukatınız söyleyebilir.

**Sözleşmeyi iş başladıktan sonra imzalatmak.** Makine sahadayken imzalanan metin, pazarlık gücünü ve inandırıcılığını kaybeder.

**Sözlü değişikliği yazıya geçirmemek.** Süre uzar, makine değişir, adres değişir. Mesajla da olsa yazılı teyit alınır.

**Sözleşme ile teklifin çelişmesi.** İkisinde farklı bekleme ücreti ya da farklı süre tanımı varsa hangisinin geçerli olacağı baştan yazılmalıdır.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye değildir. Sözleşme metninizi, sorumluluk ve sigorta maddelerinizi kullanmadan önce avukatınıza ve sigorta aracınıza inceletin.

## Sık sorulan sorular

### Kısa süreli işlerde de sözleşme gerekir mi?

Birkaç saatlik işte uzun bir metin imzalatmak çoğu zaman mümkün olmaz. Bunun yerine teklifin arkasına eklenen ve müşterinin onayladığı kısa genel şartlar kullanılır. Önemli olan, şartların iş başlamadan önce yazılı olarak kabul edilmiş olmasıdır.

### Teklif onayı sözleşme yerine geçer mi?

Yazılı teklifin yazılı olarak kabul edilmesi taraflar arasında bir anlaşma doğurabilir. Ancak teklif genellikle sorumluluk, sigorta ve hasar gibi konuları ayrıntılı yazmaz. Bu boşlukların sizin durumunuzda nasıl doldurulacağını avukatınıza sorun.

### Sahada zemin çökerse sorumluluk kimde olur?

Bunun tek bir cevabı yoktur; sözleşmede ne yazdığına ve olayın koşullarına bağlıdır. Bu yüzden zemin bilgisini kimin vereceği, zemini kimin hazırlayacağı ve operatörün uygun görmediği zeminde çalışmama hakkı sözleşmede açıkça yazılmalıdır.

### Operatörlü kiralamada kaldırmayı kim yönetir?

Bu, tarafların anlaşmasına bağlıdır. Bazı işlerde müşteri kaldırmayı kendi ekibiyle planlar ve yönetir, bazılarında bu işi kiralama firması üstlenir. Hangisi seçildiyse sözleşmede tek cümleyle ve açıkça yazılmalıdır.

### Sözleşmeye sigorta poliçesi eklenmeli mi?

Poliçenin kendisini eklemek şart değildir. Ancak hangi tarafın hangi sigortayı yaptırdığı, muafiyetin kimde kalacağı ve istenirse poliçe örneğinin işten önce sunulacağı yazılmalıdır.

### İnternetteki hazır sözleşme örneği kullanılabilir mi?

Başlıkları görmek için bakılabilir, ama olduğu gibi kullanmak risklidir. Hazır metinler sizin makinenizi, çalışma biçiminizi ve müşteri tipinizi bilmez. Kendi şartlarınızı yazıp bir avukata inceletmek daha güvenlidir.

## Kaynaklar

- [6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.6098.pdf)
- [HSE: Planning and organising lifting operations](https://www.hse.gov.uk/work-equipment-machinery/planning-organising-lifting-operations.htm)
- [İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.18318.pdf)
- [Türkiye Sigorta Birliği: Makina Kırılması Sigortası Genel Şartları](https://www.tsb.org.tr/content/Legislations/Makina_K%C4%B1r%C4%B1lmas%C4%B1_Sigortas%C4%B1_Genel_Sartlar%C4%B1.pdf)

---
Gelişim Mimarı: https://gelisimmimari.com · Teklif formu: https://gelisimmimari.com/#teshis · Tüm sayfaların dizini: https://gelisimmimari.com/llms.txt
