# Mobil Vinç Tonajları: Hangi Sınıf Hangi İşi Yapar?

> Mobil vinç tonajı, vincin adında geçen ve en kısa bomla en yakın mesafede kaldırabildiği en yüksek yükü gösteren sınıf değeridir. Sektörde mobil vinçler bu değere göre kabaca küçük, orta, büyük ve ağır sınıf diye ayrılır. Sınıf büyüdükçe dingil sayısı, nakliye aracı ve kurulum süresi de büyür.

- Kaynak: https://gelisimmimari.com/blog/mobil-vinc-tonajlari-ve-kullanim-alanlari
- Yayıncı: Gelişim Mimarı (vinç ve iş makinesi kiralama firmalarına CRM, ERP, teklif ve ödeme sistemi, web sitesi ve reklam yönetimi)
- Dil: Türkçe
- Kategori: Vinç bilgisi
- Yayın tarihi: 2026-10-02
- Son güncelleme: 2026-11-17

## Kısa cevap

- Mobil vinçler sektörde kabaca küçük, orta, büyük ve ağır sınıf diye anılır; sınırlar resmî değildir ve firmadan firmaya kayar.
- Sınıf büyüdükçe dingil sayısı artar, denge ağırlığı ayrı araçlarla gelir, kurulum saatlerden günlere uzar.
- Vincin adındaki tonaj en yakın mesafedeki üst sınırdır; sahadaki kapasite yarıçapa ve bom boyuna göre yük tablosundan okunur.
- Aynı yük, vinç yanına kurulabiliyorsa küçük sınıfla, bir binanın üzerinden aşacaksa birkaç sınıf büyük vinçle kaldırılır.

Mobil vinç tonajı, vincin adında geçen ve en kısa bomla en yakın mesafede kaldırabildiği en yüksek yükü gösteren sınıf değeridir. Sektörde mobil vinçler bu değere göre kabaca dört sınıfta anılır: küçük, orta, büyük ve ağır. Sınıf büyüdükçe dingil sayısı, sahaya gelen araç sayısı ve kurulum süresi de büyür.

Makinenin parçalarını ve çalışma biçimini [mobil vinç nedir](/blog/mobil-vinc-nedir) yazısında anlattık. Burada konu sınıfların sahadaki karşılığıdır: hangi sınıf yola nasıl çıkar, sahaya nasıl gelir, hangi işlere çağrılır.

## Mobil vinç tonajı neyi gösterir?

Tonaj, vincin en elverişli koşuldaki üst sınırını gösterir; sahada kaldıracağı yükü göstermez. O koşul şudur: en kısa bom, vincin hemen dibi, tam denge ağırlığı, tam açık ayak. Gerçek işlerin neredeyse hiçbiri bu koşulda yapılmaz.

Tonajın işe yaradığı yer vinçleri birbirine göre sıralamaktır. Adında daha büyük rakam olan vinç, aynı yarıçapta çoğunlukla daha çok kaldırır, daha uzun boma sahiptir ve daha ağırdır. "Kaç ton kaldırır" sorusunun cevabı ise yük tablosundadır; okuma yöntemi [vinç yük diyagramı nasıl okunur](/blog/vinc-yuk-diyagrami-nasil-okunur) yazısındadır.

## Mobil vinç tonaj sınıfları nelerdir?

Sektörde mobil vinçler genellikle dört sınıfta konuşulur. Sınırlar resmî değildir; aşağıdaki aralıklar yaklaşık değerlerdir ve firmadan firmaya kayar.

- **Küçük sınıf:** Yaklaşık 60 tona kadar olan, iki ya da üç dingilli, her şeyi üzerinde taşıyarak gelen vinçlerdir.
- **Orta sınıf:** Yaklaşık 60 ile 150 ton arasındaki, çoğunlukla dört ya da beş dingilli, kiralık filoların ana gövdesini oluşturan vinçlerdir.
- **Büyük sınıf:** Yaklaşık 150 ile 500 ton arasındaki, denge ağırlığı ayrı araçlarla gelen çok dingilli vinçlerdir.
- **Ağır sınıf:** Yaklaşık 500 ton ve üzerindeki, sahaya bir araç konvoyuyla gelen ve kurulumu ayrı bir iş olan vinçlerdir.

| Sınıf | Yaklaşık tonaj | Tipik dingil sayısı | Sahaya ulaşım | Kurulum | Tipik işler |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Küçük | 60 tona kadar | 2-3 | Kendi gider, ek araç gerekmez | Dakikalar | Çatıya klima ve jeneratör, makine indirme, tabela, küçük prefabrik |
| Orta | 60-150 ton | 4-5 | Kendi gider; denge ağırlığının bir kısmı ayrı araçla gelebilir | Bir saat dolayında | Prefabrik ve çelik montajı, fabrika içi ekipman, küçük kule vinç kurulumu |
| Büyük | 150-500 ton | 5-7 | Vinç kendi gider, denge ağırlığı tırlarla gelir | Birkaç saat | Köprü kirişi, ağır trafo ve kazan, büyük kule vinç kurulumu ve sökümü |
| Ağır | 500 ton ve üzeri | 8 ve üzeri | Vinç, denge ağırlıkları ve ek donanım ayrı araçlarla; çoğu zaman izinli | Bir gün ya da daha uzun | Rüzgâr türbini, rafineri kolonu, santral ve ağır sanayi montajı |

Tablodaki süreler ve dingil sayıları genel eğilimdir. Belirli bir modelin verisi üreticinin sayfasından alınır.

## Küçük sınıf mobil vinçler hangi işleri yapar?

Küçük sınıf vinçler, yükün hafif ve mesafenin kısa olduğu gündelik işleri yapar. Şehir içinde en sık görülen vinç budur. Dar sokağa girer, bir şeride sığar, ayaklarını açıp yarım saat içinde işe başlar. Denge ağırlığı üzerindedir, yanında başka araç gelmez.

Tipik işleri şunlardır:

- Apartman ve iş yeri çatısına klima dış ünitesi, su deposu, jeneratör çıkarma
- Atölyeye torna, pres, kompresör gibi makineleri indirme
- Tabela, aydınlatma direği, küçük çelik konstrüksiyon montajı
- Tekne, konteyner, prefabrik kabin yerleştirme
- Ağaç dikme ve sökme

Bu sınıfın tuzağı mesafedir. Küçük vinç kısa bomludur ve kapasitesi birkaç metre uzakta hızla erir. Yük hafif olsa da binanın arka cephesine ya da yüksek bir çatıya gidecekse iş orta sınıfa kayar.

## Orta sınıf mobil vinçler hangi işleri yapar?

Orta sınıf vinçler şantiye ve fabrika montajlarının büyük bölümünü yapar. Kiralama firmalarının en çok çalışan makineleri bu aralıktadır. Bomları uzundur, şehirde ve şehirler arası yolda kendi giderler.

Prefabrik kolon ve kiriş montajı, çelik çatı makasları, sandviç panel, fabrika içi hat kurulumu, orta büyüklükte trafo ve tank yerleştirme bu sınıfın işidir. Küçük ve orta boy kule vinçlerin kurulumu da çoğunlukla bu sınıfla yapılır; sıra [kule vinç nasıl kurulur ve sökülür](/blog/kule-vinc-nasil-kurulur-ve-sokulur) yazısında anlatılıyor.

Üst uçtaki modellerde denge ağırlığının tamamı yolda vincin üzerinde taşınamaz. Bir kısmı ayrı bir kamyonla gelir ve sahada takılır. Teklifte bu araç ayrı bir kalem olarak görünür.

## Büyük sınıf mobil vinçler hangi işleri yapar?

Büyük sınıf vinçler, ağır tek parça yükleri ve uzak yarıçaplı kaldırmaları yapar. Bu sınıfta vinç artık tek başına gelmez. Denge ağırlığı blokları, kanca blokları ve gerekiyorsa uç bom tırlarla taşınır. Sahada önce vinç yerleşir, sonra kendi bomuyla ağırlıklarını üzerine alır.

İşleri köprü ve viyadük kirişleri, büyük trafolar, kazanlar, silolar, pres gövdeleri, yüksek kule vinçlerin kurulumu ve sökümüdür. Bir binanın üzerinden aşarak arka bahçeye indirilen hafif bir yük de bu sınıfı gerektirebilir; ağır olan yük değil, mesafedir.

Saha hazırlığı bu sınıfta ciddileşir. Ayak başına binen yük büyüktür, plaka ve zemin hesabı gerekir. Ayrıntısı [vinç destek ayakları ve zemin hazırlığı](/blog/vinc-destek-ayaklari-ve-zemin-hazirligi) yazısındadır.

## Ağır sınıf mobil vinçler hangi işleri yapar?

Ağır sınıf vinçler, proje takvimine göre getirilen ve kurulumu başlı başına planlanan makinelerdir. Rüzgâr türbini montajı, rafineri kolonları, santral ekipmanı, büyük çelik köprü parçaları bu sınıfın işidir. Bazı modellerde yol ağırlığını düşürmek için bom da sökülüp ayrı taşınır.

Bu büyüklükte teleskopik bomun yanına kafes uç bomlar ve ek gergi sistemleri eklenir. Belirli bir noktadan sonra kafes bomlu ve paletli vinçler daha uygun hâle gelir. İki bom tipinin farkını [teleskopik bom ve kafes bom farkı](/blog/teleskopik-bom-ve-kafes-bom-farki) yazısında, üç vinç ailesinin karşılaştırmasını [mobil, paletli ve kule vinç karşılaştırması](/blog/mobil-paletli-kule-vinc-karsilastirmasi) yazısında anlattık.

## Dingil sayısı tonaj hakkında ne söyler?

Dingil sayısı vincin ağırlığı hakkında kaba bir fikir verir, tonajını kesin olarak söylemez. Vinç ağırlaştıkça yola binen yükü dağıtmak için dingil eklenir. [Wikipedia'nın vinç maddesi](https://en.wikipedia.org/wiki/Crane_%28machine%29) her yol tipi vinçlerde dingil sayısının ikiden on ikiye kadar değiştiğini yazar.

Üretici verileri sıralamayı gösterir:

- Tadano'nun [her yol tipi vinç listesinde](https://www.tadano.com/businesses/products/AC/index.html) dört dingilli AC 4.080-1 modeli 80 ton sınıfındadır.
- Liebherr'in [ürün sayfasına göre LTM 1100-5.3](https://www.liebherr.com/en-int/p/ltm110053-5387250) beş dingillidir ve en yüksek kapasitesi 100 tondur.
- Tadano'nun [AC 8.500-1 sayfasına göre](https://www.tadano.com/uscan/en/lifting-equipment/all-terrain-cranes/ac-8-500-1/) bu sekiz dingilli modelin kapasitesi 500 tondur.
- Liebherr'in [LTM 11200-9.1 sayfasına göre](https://www.liebherr.com/en-us/mobile-and-crawler-cranes/mobile-cranes/ltm-mobile-cranes/ltm-11200-9-1-4407347) dokuz dingilli bu vincin en yüksek kapasitesi 1.200 ton, teleskopik bomu 100 metredir.

Aynı dingil sayısında farklı tonajda modeller bulunur. Üreticiler aynı şasiye daha uzun bom ya da daha çok denge ağırlığı koyarak ayrı modeller çıkarır. Sahada yanınızdan geçen vincin dingillerini saymak sınıfını tahmin ettirir, o kadar.

## "Kaç tonluk vinç gerekir" sorusu neden tek başına tonajla cevaplanmaz?

Çünkü vincin kaldırabileceği yük, yükün vinçten ne kadar uzakta ve ne kadar yüksekte olduğuna göre değişir. Tonaj bu iki bilgiyi içermez. Aynı klima santralini düşünün. Vinç binanın önüne kurulup santrali ön cepheden çatıya koyacaksa küçük sınıf yeter. Ön cephe kapalıysa ve vinç yan sokaktan, binanın üzerinden aşarak aynı noktaya ulaşacaksa yarıçap ve bom boyu büyür; iş orta ya da büyük sınıfa çıkar.

Tonajın yanında şu bilgiler gerekir:

1. Yükün ağırlığı ile kanca bloğu ve sapan ağırlığı
2. Vincin kurulabileceği nokta ile yükün bırakılacağı nokta arasındaki yatay mesafe
3. Bırakma yüksekliği ve aradaki engeller
4. Ayakların tam açılıp açılamayacağı
5. Vincin sahaya hangi yoldan gireceği

İlk üç madde yük tablosundaki satırı ve sütunu belirler. Dördüncü madde hangi tablonun geçerli olduğunu belirler. Beşinci madde, kâğıt üzerinde seçilen vincin sahaya gelip gelemeyeceğini söyler. Hesabın adımları [vinç tonajı nasıl seçilir](/blog/vinc-tonaji-nasil-secilir) yazısındadır. Firmadan teklif isterken bu bilgileri nasıl vereceğinizi [mobil vinç kiralama rehberinde](/blog/mobil-vinc-kiralama-rehberi) anlattık.

## Sınıf büyüdükçe sahada ne değişir?

Bir üst sınıfa geçince makineyle birlikte şunlar da değişir:

- **Yer.** Ayak açıklığı büyür. Küçük vincin sığdığı sokağa orta sınıf sığmayabilir.
- **Zemin.** Ayak altı yükü artar. Daha büyük plaka, bazen zemin iyileştirme gerekir.
- **Yol.** Köprü, menfez ve alt geçit kontrolü gerekir. İzin süreci takvime girer.
- **Süre.** Kurulum ve toplanma uzar. Bir günlük iş iki güne yayılabilir.
- **Ekip.** Denge ağırlığını takan yardımcılar, ek araç şoförleri, bazen refakat aracı gelir.
- **Rüzgâr.** Bom uzadıkça rüzgâra duyarlılık artar. Sınırlar için [rüzgârda vinç çalışır mı](/blog/ruzgarda-vinc-calisir-mi) yazısına bakabilirsiniz.

Bu yüzden "garanti olsun, büyüğünü çağıralım" her zaman doğru çıkmaz. Büyük vinç sahaya giremezse ya da ayak açacak yer bulamazsa iş yine durur. Denge ağırlığının kapasiteye etkisi [vinç denge ağırlığı nedir](/blog/vinc-denge-agirligi-nedir) yazısındadır. Kule vinç tarafında benzer bir sınıf seçimi için [kule vinç çeşitleri ve seçimi](/blog/kule-vinc-cesitleri-ve-secimi) yazısına bakılabilir.

Buradaki sınıf aralıkları sektörde kullanılan yaklaşık ayrımlardır; standart ya da mevzuat tanımı değildir. Bir vincin belirli bir yarıçapta kaldırabileceği yük, ayak yükleri ve yol ağırlıkları üreticinin dokümanından alınır. Vinç seçimi kararını kaldırma sorumlusu ve yetkili mühendis verir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da mali tavsiye değildir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize ya da avukatınıza danışın.

## Sık sorulan sorular

### Mobil vinçler kaç tonluk olur?

Lastikli mobil vinçler birkaç on tonluk küçük makinelerden bin tonun üzerindeki ağır sınıfa kadar uzanır. Kiralık filolarda en çok küçük ve orta sınıf vinçler bulunur; büyük ve ağır sınıf vinçler belirli projeler için getirilir.

### Küçük, orta ve büyük vinç ayrımı resmî midir?

Hayır. Bu ayrım sektörde konuşma kolaylığı için kullanılır ve kesin bir sınırı yoktur. Bir firmanın orta dediği vince bir başkası büyük diyebilir. Teklif isterken sınıf adı değil, yük, yarıçap ve yükseklik bildirilir.

### Vincin dingil sayısı tonajını gösterir mi?

Kabaca gösterir. Vinç ağırlaştıkça yola binen yükü dağıtmak için dingil sayısı artar. Ama aynı dingil sayısında farklı tonajda modeller vardır, bu yüzden kesin değer için modelin teknik verisine bakılır.

### 100 tonluk vinç 100 ton kaldırır mı?

Yalnızca en kısa bomla ve vincin hemen dibinde, tam denge ağırlığı ve tam açık ayakla. Yük uzaklaştıkça ve bom uzadıkça kapasite düşer. Sahadaki gerçek değer üreticinin yük tablosundan okunur.

### Kule vinç kurmak için kaç tonluk mobil vinç gerekir?

Kule vincin en ağır parçasına, o parçanın çıkacağı yüksekliğe ve mobil vincin kuleye ne kadar yaklaşabildiğine bağlıdır. Küçük kule vinçler orta sınıf mobil vinçle kurulabilir; yüksek ve büyük vinçlerde büyük sınıf gerekir.

### Büyük vinç her zaman daha güvenli midir?

Hayır. Büyük vinç daha çok yer kaplar, ayaklarına daha çok yük biner ve sahaya girmesi zorlaşır. Dar ya da zayıf zeminli bir sahada gereğinden büyük vinç yeni sorunlar çıkarır. Doğru vinç, yük tablosunda işi makul bir payla karşılayan ve sahaya sığan vinçtir.

## Kaynaklar

- [Wikipedia: Crane (machine)](https://en.wikipedia.org/wiki/Crane_%28machine%29)
- [Tadano: All Terrain Cranes ürün listesi](https://www.tadano.com/businesses/products/AC/index.html)
- [Liebherr: LTM 1100-5.3 mobil vinç ürün sayfası](https://www.liebherr.com/en-int/p/ltm110053-5387250)
- [Tadano: AC 8.500-1 ürün sayfası](https://www.tadano.com/uscan/en/lifting-equipment/all-terrain-cranes/ac-8-500-1/)
- [Liebherr: LTM 11200-9.1 mobil vinç ürün sayfası](https://www.liebherr.com/en-us/mobile-and-crawler-cranes/mobile-cranes/ltm-mobile-cranes/ltm-11200-9-1-4407347)

---
Gelişim Mimarı: https://gelisimmimari.com · Teklif formu: https://gelisimmimari.com/#teshis · Tüm sayfaların dizini: https://gelisimmimari.com/llms.txt
