# Ekskavatör Kiralama Rehberi: Kepçe Nasıl Kiralanır?

> Ekskavatör kiralarken seçimi üç şey belirler: kazılacak derinlik ve hacim, sahaya erişim, taşınacak malzeme. Sınıf, ataşman, operatör, nakliye ve sözleşme maddeleri bu üç başlığa göre konuşulur.

- Kaynak: https://gelisimmimari.com/blog/ekskavator-kiralama-rehberi
- Yayıncı: Gelişim Mimarı (vinç ve iş makinesi kiralama firmalarına CRM, ERP, teklif ve ödeme sistemi, web sitesi ve reklam yönetimi)
- Dil: Türkçe
- Kategori: İş makineleri
- Yayın tarihi: 2026-11-17
- Son güncelleme: 2026-11-17

## Kısa cevap

- Seçimi üç şey belirler: derinlik ve hacim, sahaya erişim, çıkacak malzeme.
- "Kepçe" üç ayrı makinenin adıdır; makineyi adıyla isteyin.
- Ataşman çoğu zaman kiraya dahil değildir, kırıcı hidrolik uyumu ister.
- Günlük çalışma saati, puantaj ve hasar sorumluluğu sözleşmede rakamla yazılır.

Ekskavatör kiralarken seçimi üç şey belirler: ne kadar derin ve ne kadar çok kazılacağı, makinenin sahaya nasıl girip nerede duracağı, çıkan malzemenin ne olduğu ve nereye taşınacağı. Firmaya telefon açmadan önce bu üç başlığın cevabı elinizde olmalı. Makinenin adını siz koymayın; işi tarif edin, sınıfı kiralama firması önersin.

Makinenin ne olduğunu, parçalarını ve türlerini [ekskavatör nedir](/blog/ekskavator-nedir-cesitleri) yazısında anlattık. Burada tek bir soruya bakıyoruz: bu makine nasıl kiralanır?

## "Kepçe" derken hangi makineyi kastediyorsunuz?

Sahada en sık yaşanan karışıklık burada başlar. "Kepçe" Türkçede tek bir makinenin adı değildir. Üç ayrı makine için kullanılır:

- **Ekskavatör.** Üst gövdesi tam tur döner, yalnızca kazıcı kolu vardır. Paletli ya da lastikli olur. Kazının asıl makinesidir.
- **Kazıcı yükleyici (beko loder).** Önde yükleyici kova, arkada kazıcı kol. Gövde dönmez. Yolda kendi gider. Küçük işlerin pratik makinesidir, ayrıntısı [beko loder nedir](/blog/beko-loder-nedir) yazısında.
- **Yükleyici (loder).** Yalnızca önde büyük bir kovası vardır. Kazmaz, yığını alır ve kamyona yükler.

Telefonda "bana bir kepçe lazım" demek, karşı tarafa üç makineden birini seçtirir. Yanlış makine geldiğinde nakliye bedeli ödenmiş, gün kaybolmuş olur. Makineyi adıyla isteyin: ekskavatör, beko loder, loder. Emin değilseniz işi anlatın. Makine aileleri arasındaki farkları [iş makinesi çeşitleri](/blog/is-makinesi-cesitleri) yazısında toplu olarak bulabilirsiniz.

## Hangi ekskavatör sınıfı hangi işe gider?

Sınıf seçimi iki şeye bakar: işin büyüklüğü ve sahanın darlığı. Aşağıdaki tablo yön verir, kesin karar üreticinin o model için verdiği çalışma diyagramıyla alınır.

| Sınıf | Nerede işe yarar | Dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| Mini ekskavatör | Bahçe, dar sokak, bina içi, tesisat kanalı, kaldırım | Erişimi dardır, derin kazıda yetmez. Ayrıntısı [mini ekskavatör nedir](/blog/mini-ekskavator-nedir) yazısında |
| Lastikli ekskavatör | Şehir içi altyapı, belediye işleri, asfalt üstü, sık yer değiştiren iş | Yumuşak ve eğimli zeminde paletli kadar rahat değildir |
| Paletli ekskavatör | Temel kazısı, hafriyat, altyapı, ocak | Yolda yürümez, lowbedle taşınır. Asfaltı ve kaplamayı bozar |
| Uzun bomlu (uzun erişimli) | Dere ve kanal temizliği, şev düzeltme, makinenin yaklaşamadığı kenar | Kolu uzun, kovası küçüktür. Kazı hızı düşer |
| Yıkım makinesi | Çok katlı yapı sökümü, yüksekten kırım | Ayrı bir planlama, ayrı izin ve ayrı güvenlik düzeni ister |
| Malzeme elleçleme | Hurda, geri dönüşüm, liman, tomruk | Kazı makinesi değildir; kolunun ucunda polip ya da mıknatıs vardır |

Hafriyat hacmi büyüdükçe makine ve kova büyür, kamyon trafiği buna göre kurulur. Kazının nasıl planlandığı [hafriyat nedir](/blog/hafriyat-nedir) yazısındadır.

## Ataşman kiraya dahil mi, ayrı mı?

En çok sorulan ve en çok atlanan konu budur. Ekskavatör bir taşıyıcıdır; kolunun ucundaki alet işi belirler.

| Ataşman | Ne için | Teklifte sorulacak |
|---|---|---|
| Kazı kovası | Temel, kanal, hafriyat | Kaç genişlikte kova geliyor? |
| Tesviye kovası | Şev ve zemin düzeltme | Dahil mi, ayrı bedelli mi? |
| Hidrolik kırıcı | Beton, asfalt, kaya | Makinede yardımcı hidrolik hat var mı? Uç aşınması kimde? |
| Riper | Sert ve donmuş zemin sökme | Makine sınıfına uygun mu? |
| Tarak (elek) kova | Toprağı taştan ayırma, dolgu hazırlama | Sahada hangi malzeme var? |
| Mıknatıs ve polip | Hurda, moloz, demir ayırma | Makinenin hidroliği besliyor mu? |
| Kompaktör | Kanal dolgusu sıkıştırma | Dolgu da kapsamda mı? |

Ataşman çoğu zaman kiraya dahil değildir. Sektör yayınları da bu noktayı işaret ediyor: hangi ataşmanın pakete girdiğini, hangisinin ayrı bedelli olduğunu baştan sormak gerekir. Kırıcıda bir konu daha var. Kırıcının çalışması için makinede yardımcı hidrolik hat, yeterli debi ve basınç şarttır. [ForConstructionPros'un kırıcı eşleştirme yazısı](https://www.forconstructionpros.com/equipment/worksite/material-processing-debris-handling/article/22908192/hammer-time-how-to-match-and-use-a-breaker-attachment-with-a-mini-excavator), hafif makineye ağır kırıcı takmanın dengeyi bozduğunu ve boma aşırı yük bindirdiğini anlatıyor. [ConstructionEquipment'ın kırıcı rehberi](https://www.constructionequipment.com/equipment-attachments/breakers/article/55364479/breaker-attachments-for-excavators-how-to-spec-maintain-and-buy) de kırıcının taşıyıcı makinenin ağırlığına ve hidrolik değerlerine göre seçilmesi gerektiğini söylüyor. Uyum sorusunun cevabı üreticinin teknik belgesindedir, tahminle verilmez.

Sorulacak üç şey: Kırıcı ucu aşınırsa bedeli kimde? Ataşman değişimini kim yapar? Ataşman iş boyunca sahada kalacak mı?

## Makine sahaya girer mi, zemin taşır mı?

Doğru sınıf seçilse bile makine kapıdan geçmiyorsa iş yürümez. Teklif öncesi ölçülecekler:

- **Giriş genişliği.** Bahçe kapısı, yan geçit, bodrum rampası, apartman arası. En dar noktayı metreyle ölçün.
- **Yükseklik.** Kabin ya da koruma çatısı yüksekliği, üstteki balkon, saçak, enerji hattı.
- **Dönüş alanı.** Makine çalışırken döner. Duvar dibinde kısa kuyruklu makine ya da yana salınan bomlu mini sınıf aranır.
- **Zemin taşıma gücü.** Taze dolgu, ıslak kil, bodrum döşemesi, otopark tavanı. Döşeme üzerinde çalışılacaksa taşıma gücünü yetkili mühendise sorun.
- **Eğim.** Rampa açısı ve yan eğim makinenin devrilme riskini belirler.
- **Yer altı hatları.** Doğal gaz, elektrik, su, fiber. İngiltere'nin iş sağlığı kurumu HSE, [yer altı hatlarından doğan tehlike rehberinde](https://www.hse.gov.uk/pubns/books/hsg47.htm) kazıdan önce hat sahibi kurumlardan plan istenmesini ve sahanın taranmasını anlatıyor. Türkiye'de de kazıdan önce ilgili kurumlardan hat bilgisi alınır.

Palet konusu ayrı bir başlıktır. Çelik palet asfaltı, parkeyi ve beton kaplamayı bozar. Çözüm lastik pabuçtur; [TVH'nin lastik pabuç sayfası](https://www.tvh.com/parts/parts-for/small-earth-moving-equipment/mini-excavators/mini-excavator-rubber-pads) bu parçaların çelik paletin üzerine takıldığını açıklıyor. Kaplama korunacaksa makineyi lastik paletli ya da lastik pabuçlu isteyin, bunu teklife yazdırın. Sıcak asfalt üzerinde dönüş manevrası her türlü palette iz bırakır; gerekirse altına tahta ya da çelik plaka serilir.

Büyük paletli makine sahaya lowbedle gelir; indirme alanı, manevra yeri ve yol izni ayrı bir iştir. Ayrıntısı [lowbed nedir](/blog/lowbed-nedir-agir-nakliye) yazısında.

## Operatörlü mü operatörsüz mü kiralamalı?

Ekskavatörde yaygın olan operatörlü kiralamadır. Makineyi kiralama firmasının personeli kullanır, günlük kontrolü o yapar. Operatörsüz kiralama daha çok mini sınıfta ve kendi belgeli operatörü olan müşterilerde görülür.

Hangisini seçerseniz seçin, şu dört şey yazılı olmalı:

- **Belge.** Operatörsüz kiralamada makineyi kullanacak kişinin o sınıf için geçerli belgesi teslimden önce teyit edilir ve bir örneği dosyada kalır.
- **Yakıt.** Yakıt kimde? Dolu teslim, dolu iade mi, yoksa sayaç üzerinden mi?
- **Günlük çalışma saati.** "Bir gün" kaç saat? Yurt dışı kira fiyatlandırmasında yerleşik uygulama vardiya esasıdır; [EquipmentWatch'ın kira süresi yazısı](https://equipmentwatch.com/resource/calculating-time-basis-of-rates/) günde 8 saat, haftada 40 saatlik tek vardiyayı sektörün genel kabulü olarak anlatıyor. [Dozr'un kira saatleri sayfası](https://help.dozr.com/faq/rental-hours) da günlük kiranın belirli bir sayaç saatini kapsadığını, üstünün ayrı ücretlendirildiğini söylüyor. Türkiye'de bağlayıcı olan sizin sözleşmenizdir; saati rakamla yazdırın.
- **Sorumluluk.** Operatör kiralama firmasının personeli olsa bile sahada talimatı çoğu zaman müşteri verir. Bu ara bölge [operatörlü mü operatörsüz mü kiralama](/blog/operatorlu-mu-operatorsuz-mu-kiralama) yazısında ayrıntılı anlatıldı.

## Ekskavatör kiralama bedelini hangi kalemler belirler?

Tek bir liste fiyatı yoktur. Bedeli şu kalemler oluşturur:

- **Makine sınıfı.** Büyük makine daha pahalıdır, ama işi daha kısa sürede bitirir. Karşılaştırma günlük bedelle değil, iş bitiş süresiyle yapılır.
- **Süre biçimi.** Günlük, haftalık, aylık. Süre uzadıkça birim bedel düşer.
- **Nakliye.** Lowbed gidiş ve dönüş. Mesafe, güzergâh ve gerekiyorsa izin bedeli.
- **Operatör.** Ücret, yemek, konaklama, ulaşım.
- **Yakıt.** Kimde olduğuna göre bedele girer ya da girmez.
- **Ataşman.** Kırıcı, tarak kova, riper ayrı kalemdir.
- **Bekleme.** Makine sahada ama iş yoksa saat işler.
- **Mesai ve hafta sonu.** Normal gün dışı çalışma ayrı tarifelidir.
- **Mobilizasyon.** Kısa işlerde gidiş gelişin sabit maliyeti bedelin büyük kısmını oluşturur.

Kalemlerin nasıl toplandığını ve teklifleri karşılaştırma mantığını [vinç kiralama fiyatları neye göre değişir](/blog/vinc-kiralama-fiyatlari-neye-gore-degisir) yazısında anlattık; iş makinesi tarafında da mantık aynıdır. Sık kullanacaksanız satın alma karşılaştırması için [iş makinesi kiralamak mı satın almak mı](/blog/is-makinesi-kiralamak-mi-satin-almak-mi) yazısına bakın.

## Teklif isterken hangi bilgileri vermelisiniz?

Bu bilgileri verirseniz doğru makine gelir:

1. İş tipi: temel kazısı, kanal, yıkım, kırım, hafriyat, tesviye, yükleme.
2. Kazı derinliği ve kanal genişliği.
3. Çıkacak toprak miktarı (yaklaşık m³) ya da kazı alanı ölçüsü.
4. Malzeme cinsi: toprak, kil, kum, dolgu, kaya, beton.
5. Saha adresi ve kat bilgisi (bodrum, teras, arazi).
6. Giriş genişliği ve yüksekliği, en dar nokta.
7. Zemin durumu ve eğim; kaplama korunacak mı?
8. Süre: kaç gün, kaç saat, hangi tarihlerde.
9. Çalışma saatleri ve hafta sonu durumu.
10. Hafriyat nereye gidecek: sahada kalacak mı, kamyon sizde mi, döküm sahası belli mi?
11. Gerekiyorsa ataşman: kırıcı, riper, tarak kova.
12. Sahada iş güvenliği şartları, giriş izni ve varsa çalışma saati kısıtı.

Bir fotoğraf ve bir konum bağlantısı bu listenin yarısını halleder. Büyük işlerde saha keşfi yapılır; [vinç kiralamada saha keşfi nasıl yapılır](/blog/vinc-kiralamada-saha-kesfi-nasil-yapilir) yazısı yöntemi anlatıyor.

## Sözleşmede neye bakılır?

- **Arıza.** Makine bozulursa o güne ücret işler mi? Tamir süresi ne kadar?
- **Yedek makine.** Arızada yerine makine gelecek mi, hangi sürede?
- **Sigorta.** Makine kırılması sigortası var mı, kapsamı ne? Kapsamı [makine kırılması sigortası nedir](/blog/makine-kirilmasi-sigortasi-nedir) yazısında.
- **Hasar sorumluluğu.** Yanlış kullanım, yer altı hattı kesilmesi, kaplama hasarı kimde?
- **Günlük puantaj.** Çalışılan saat her gün kim tarafından imzalanacak? Sonradan çıkan saat tartışmalarının çoğu buradan doğar.
- **Teslim tutanağı.** Makinenin geliş hâli fotoğraflı kayda geçer.
- **İptal ve bekleme.** Hava, izin gecikmesi ve sahanın hazır olmaması hâlinde ne olur?
- **Ödeme.** Vade, avans ve ek kalemlerin faturalanma biçimi.

Madde başlıkları için [vinç kiralama sözleşmesinde olması gerekenler](/blog/vinc-kiralama-sozlesmesinde-olmasi-gerekenler) yazısı birebir kullanılabilir.

## Sık yapılan hatalar

| Hata | Sonucu | Doğrusu |
|---|---|---|
| "Kepçe lazım" demek | Yanlış makine gelir | Makineyi adıyla isteyin ya da işi tarif edin |
| Giriş genişliğini ölçmemek | Makine kapıdan geçmez, nakliye boşa gider | En dar noktayı metreyle ölçüp bildirin |
| Ataşmanı dahil saymak | Fatura şişer ya da kırıcı gelmez | Teklifte kalem kalem yazdırın |
| Kırıcıyı makine sınıfına bakmadan istemek | Makine kırıcıyı çalıştıramaz | Hidrolik uyumu üreticinin belgesinden teyit edin |
| Hafriyatın nereye gideceğini konuşmamak | Kazı başlar, toprak sahada kalır | Döküm yerini ve kamyon düzenini baştan kurun |
| Yer altı hattını sormamak | Hat kesilir, iş durur | Kurumlardan hat bilgisi isteyin |
| Günlük saati yazdırmamak | Ay sonunda saat tartışması | Günlük çalışma saatini ve mesai tarifesini sözleşmeye yazın |
| Puantajı imzalatmamak | Çalışılan gün ispatlanamaz | Her gün imzalı puantaj alın |
| Asfalt üstüne çelik paletli makine çağırmak | Kaplama hasarı ve tazminat | Lastik palet ya da lastik pabuç isteyin |

## Kiralama firmasıysanız: talebi alırken ne sorulmalı?

Yanlış makine gönderilen işlerin çoğunda hata telefonda yapılır. Talep formunuzda şu alanlar yoksa makineyi tahminle seçiyorsunuz demektir: iş tipi, kazı derinliği, hacim, malzeme cinsi, saha adresi, giriş genişliği ve yüksekliği, zemin ve eğim, kaplama korunacak mı, süre ve tarih, çalışma saatleri, hafriyatın gideceği yer, istenen ataşman, operatörlü mü.

Bu alanları kayıt altına almak doğru makineyi gönderir ve teklif ile fatura farkını küçültür. Bakım takibi [iş makinesi bakım takibi nasıl yapılır](/blog/is-makinesi-bakim-takibi-nasil-yapilir), talep ve teklif kaydının tek yerde tutulması [kiralama firması için Talkunify](/blog/kiralama-firmasi-icin-talkunify) yazısında.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki tavsiye değildir. Belirli bir makinenin kazı derinliği, kaldırma kapasitesi ve ataşman uyumu için üretici kılavuzuna; operatör belgesi, periyodik kontrol ve kazı güvenliği şartları için güncel mevzuata ve iş güvenliği uzmanınıza başvurun. Gelişim Mimarı makine kiralamaz. Kiralama firmasıysanız [talep ve teklif sisteminizi](/iletisim) kuruyoruz.

## Sık sorulan sorular

### Ekskavatör kiralarken önce neye karar verilir?

Önce üç şeye: kazılacak derinlik ve hacim, makinenin sahaya nasıl girip nerede duracağı, çıkacak malzemenin cinsi ve nereye gideceği. Makine sınıfı bu üç cevaptan çıkar.

### Kepçe ile ekskavatör aynı şey mi?

Halk arasında kepçe denince ekskavatör de, kazıcı yükleyici (beko loder) de, yükleyici de kastedilebiliyor. Firmadan makine isterken "kepçe" yerine makinenin adını söyleyin ya da yapılacak işi tarif edin.

### Hidrolik kırıcı kiraya dahil mi?

Çoğu zaman ayrı kalemdir. Ayrıca makinede yardımcı hidrolik hat, yeterli debi ve basınç olması gerekir. Uyumu üreticinin teknik belgesinden teyit edin, uç aşınmasının kimde olduğunu sözleşmeye yazdırın.

### Ekskavatör kiralama günlüğü kaç saat sayılır?

Sözleşmeye göre değişir. Yurt dışı kaynaklarda günde 8 saatlik tek vardiya yaygın kabul olarak anlatılır, üstü mesai sayılır. Türkiye'de bağlayıcı olan imzaladığınız sözleşmedir; saati ve mesai tarifesini rakamla yazdırın.

### Asfalt üzerinde paletli ekskavatör çalışır mı?

Çelik palet kaplamaya zarar verir. Kaplama korunacaksa lastik paletli makine ya da çelik paletin üzerine takılan lastik pabuç istenir. Sıcak asfaltta dönüş manevrası yine iz bırakabilir.

### Ekskavatör kiralama fiyatı neye göre değişir?

Makine sınıfı, kiralama süresi, lowbed nakliyesi, yakıt, operatör, ataşman, bekleme süresi ve hafta sonu çalışması bedeli belirler. Kısa işlerde gidiş gelişin sabit maliyeti bedelin büyük kısmını oluşturur.

## Kaynaklar

- [EquipmentWatch: Calculating Time Basis of Rates](https://equipmentwatch.com/resource/calculating-time-basis-of-rates/)
- [Dozr: How many hours are included in my rental?](https://help.dozr.com/faq/rental-hours)
- [HSE: Avoiding danger from underground services (HSG47)](https://www.hse.gov.uk/pubns/books/hsg47.htm)
- [ForConstructionPros: How to Match and Use a Breaker Attachment with a Mini Excavator](https://www.forconstructionpros.com/equipment/worksite/material-processing-debris-handling/article/22908192/hammer-time-how-to-match-and-use-a-breaker-attachment-with-a-mini-excavator)
- [Construction Equipment: Breaker Attachments for Excavators](https://www.constructionequipment.com/equipment-attachments/breakers/article/55364479/breaker-attachments-for-excavators-how-to-spec-maintain-and-buy)
- [TVH: Mini-excavator rubber pads](https://www.tvh.com/parts/parts-for/small-earth-moving-equipment/mini-excavators/mini-excavator-rubber-pads)
- [Cat Rental Store: All About Excavators](https://rent.cat.com/en_US/blog/all-about-excavators.html)
- [Wikipedia: Excavator](https://en.wikipedia.org/wiki/Excavator)

---
Gelişim Mimarı: https://gelisimmimari.com · Teklif formu: https://gelisimmimari.com/#teshis · Tüm sayfaların dizini: https://gelisimmimari.com/llms.txt
