# 1 Tonluk Vinç ve Atölye Tipi Küçük Vinçler

> 1 tonluk vinç arayan kişi çoğunlukla şantiyedeki mobil vinci değil, atölyede ve serviste kullanılan elektrikli caraskalı ya da halatlı kaldırma grubunu arıyor. Yazı bu segmenti ayrı ele alıyor: hangi tipler var, kapasite ne anlama geliyor, tek faz ile üç faz arasındaki fark nedir, vinci taşıyan kiriş yükü kaldırır mı, güvenlik ve periyodik kontrol tarafında ne gerekir, fiyatı hangi kalemler belirliyor ve bu sınıf ne zaman yetmez.

- Kaynak: https://gelisimmimari.com/blog/bir-tonluk-vinc-ve-atolye-tipi-kucuk-vincler
- Yayıncı: Gelişim Mimarı (vinç ve iş makinesi kiralama firmalarına CRM, ERP, teklif ve ödeme sistemi, web sitesi ve reklam yönetimi)
- Dil: Türkçe
- Kategori: Vinç bilgisi
- Yayın tarihi: 2026-11-20
- Son güncelleme: 2026-11-20

## Kısa cevap

- "1 tonluk vinç" aramasında kastedilen çoğunlukla mobil vinç değil, atölyedeki elektrikli caraskal ya da halatlı kaldırma grubudur.
- Etiketteki rakam anma kapasitesidir; sapan, travers ve kanca takımının ağırlığı bu kapasiteden düşer.
- Caraskalın etiketinde bir ton yazması, asıldığı kirişin bir tonu taşıdığı anlamına gelmez; taşıyıcı yapı mühendise hesaplatılır.
- Aynı "1 ton" ifadesi çok farklı fiyatlara karşılık gelir; en büyük sıçramayı el caraskalı ile elektrikli arasındaki fark yaratır.

1 tonluk vinç arayan kişi genelde şantiyedeki mobil vinci aramıyor. Aranan makine çoğunlukla atölyede, serviste ya da küçük imalathanede kullanılan elektrikli zincirli caraskal veya halatlı kaldırma grubudur. Prize bağlanır, tavandaki kirişe ya da pergele asılır. Mobil vinçle aynı sınıfta değildir. Fiyat ve kapasite bu sınıfa göre değerlendirilir.

## "1 tonluk vinç" aranırken aslında hangi makine aranıyor?

Sahada iki ayrı makine aynı kelimeyle anılıyor. Birincisi şantiyeye gelen, kendi şasisi üzerinde yürüyen mobil vinç. İkincisi kapalı alanda sabit bir yapıya asılan kaldırma grubu. Ton rakamı aynı olsa bile bu ikisi aynı iş için kullanılmaz.

"1 ton" rakamı bu ayrımın işaretidir. Mobil vinçlerde kapasite onlu ve yüzlü tonlarla konuşulur. Bir tonluk bir makine arandığında konu neredeyse her zaman atölye tarafıdır: motor sökmek, kalıp taşımak, tezgâha parça yerleştirmek, depoda paletli yükü kaldırmak. Mobil vincin ne olduğunu [mobil vinç nedir](/blog/mobil-vinc-nedir) yazısında, tonaj mantığını [vinç tonajı nasıl seçilir](/blog/vinc-tonaji-nasil-secilir) yazısında anlattık.

Elektrikli vinç teriminin iki ayrı anlamı var. Bu ayrımı [elektrikli vinç nedir](/blog/elektrikli-vinc-nedir) yazısında ele aldık. Burada yalnızca küçük ve sabit kurulan tarafa bakıyoruz.

## Atölyede hangi küçük vinç tipleri var?

| Tip | Nasıl çalışır | Tipik kullanım yeri |
| --- | --- | --- |
| Elektrikli zincirli caraskal | Elektrik motoru zinciri sarar, yük düşeyde kalkar | Atölye, imalathane, bakım hangarı |
| Elektrikli halatlı kaldırma grubu | Çelik halat tamburda sarılır | Sık ve uzun strok çalışan hatlar, köprülü vinç kirişi |
| El caraskalı | Kolla ya da zincirle elle çalıştırılır | Elektriğin olmadığı yer, seyrek kaldırma |
| Kaldırma makarası | Halatı yönlendirir, kuvveti böler | Çatı katına malzeme çıkarma, basit düzenler |
| Mini pergel vinç | Duvara ya da zemine sabitlenen kol, ucunda caraskal | Tezgâh başı, makine besleme, dolum noktası |
| Araç üstü mini vinç | Kamyonet kasasına monte küçük kol | Servis aracı, saha bakım işleri |
| Motor çekme sehpası | Taşınabilir ayaklı çerçeve, ucunda caraskal | Oto servisi, motor sökme takma |

Tavana asılan düzenler tek bir kiriş üzerinde gidip geliyorsa monoray olur. Bu düzeni [monoray vinç ve caraskal nedir](/blog/monoray-vinc-ve-caraskal-nedir) yazısında anlattık. Dönen kollu düzen için [pergel vinç nedir](/blog/pergel-vinc-nedir), iki kirişli köprü düzeni için [gezer köprü vinç nedir](/blog/gezer-kopru-vinc-nedir) ve ayakları zeminde yürüyen düzen için [portal vinç nedir](/blog/portal-vinc-nedir) yazılarına bakılabilir.

## Kapasite nasıl seçilir, 1 ton gerçekte ne demek?

Etikette yazan rakam anma kapasitesidir. Üretici bu değeri belirli bir kurulum ve belirli bir kullanım için verir. İngiltere'deki iş güvenliği kurumu HSE, kaldırma ekipmanının [anma kapasitesinin hiçbir koşulda aşılmaması](https://www.hse.gov.uk/work-equipment-machinery/loler.htm) gerektiğini ve bu kapasitenin ekipman üzerinde görünür biçimde işaretlenmesi gerektiğini belirtir. Aynı kaynak, kapasitenin kurulum düzenine bağlı olduğunu, bu yüzden üreticinin yük tablosunun esas alınmasını söyler.

Pratikte dikkat edilen üç nokta var:

- Kaldırılacak yükün kendi ağırlığı yetmez. Sapan, travers, mapa ve kanca takımı da kapasiteden düşer.
- Halat ya da zincirin makara düzeni kapasiteyi değiştirir. Tek düşüşlü düzen ile makaradan geçirilmiş çift düşüşlü düzen aynı kapasiteyi vermez. Hangi düzende hangi değerin geçerli olduğu makinenin etiketinde ve kılavuzunda yazar.
- Yük her zaman düşey kalkmalıdır. Yana çekme, yükü sürükleme ve ters açı kapasite hesabını geçersiz kılar.

Emniyetli çalışma yükü, üreticinin ya da yetkili kişinin o kullanım için belirlediği sınırdır. Bu sınır etiketin üzerindeki rakamdan düşük olabilir. Aksesuar tarafı için [sapan çeşitleri ve kaldırma aksesuarları](/blog/sapan-cesitleri-ve-kaldirma-aksesuarlari) ve [vinç kancası, sapan ve kaldırma ekipmanları](/blog/vinc-kancasi-sapan-ve-kaldirma-ekipmanlari) yazılarına bakılabilir. Terimler için [vinç terimleri sözlüğü](/blog/vinc-terimleri-sozlugu) yazısı işe yarar.

## Elektrik tarafında nelere bakılır?

Küçük kapasiteli modellerin bir kısmı tek fazla, atölye prizinden çalışır. Kapasite büyüdükçe, çalışma sıklaştıkça ve çift hız istendikçe üç faz beslemesi gerekir. Doğru değer makinenin etiketinde ve kullanma kılavuzunda yazar. Tahminle kurulum yapılmaz.

Üç başlık sırayla kontrol edilir:

- Besleme: tek faz mı üç faz mı, çekilen akım ne, hat bu akımı taşıyor mu.
- Hat ve koruma: kablo kesiti, priz tipi, sigorta ve kaçak akım koruması. Bu seçim elektrik tesisatını bilen kişiye bırakılır.
- Kumanda: askı kumanda kabloyla motora bağlıdır ve operatör yükün yakınında durur. Uzaktan kumanda operatörün mesafe almasını sağlar. Kumanda seçeneklerini [vinç kumandası ve uzaktan kumanda sistemleri](/blog/vinc-kumandasi-ve-uzaktan-kumanda-sistemleri) yazısında anlattık.

Atölyede sık görülen hata, vinci uzatma kablosuyla uzaktaki bir prizden beslemektir. Motor yük altında gerilim düşmesinden etkilenir.

## Vinci taşıyan yapı yükü kaldırır mı?

Burası bu sınıfta en çok yapılan tehlikeli hatanın yeridir. Caraskalın etiketinde bir ton yazması, onu astığınız kirişin bir tonu taşıdığı anlamına gelmez.

Vinç sabitlendiği yapıya yükü aktarır. Yük sadece statik değildir. Kalkış ve duruş anında dinamik etki eklenir. Yük kirişin ortasında ve ucunda aynı zorlamayı yaratmaz. Pergel vinçte kol uzadıkça duvara ya da zemine binen moment büyür.

Bu yüzden şu sıra bozulmaz:

1. Kaldırılacak en ağır yük ve kullanım düzeni belirlenir.
2. Taşıyıcı yapının bu yükü taşıyıp taşımadığı yetkili bir mühendise hesaplatılır.
3. Ankraj, bağlantı ve kiriş seçimi bu hesaba göre yapılır.
4. Kurulumdan sonra deneme yükü ile kontrol edilir ve kayda geçirilir.

Çatı makası, asma tavan, hafif çelik profil ve eski bir betonarme kiriş gözle değerlendirilemez. Prefabrik yapıda çatı elemanı yalnızca kendi yükünü taşımak için seçilmiş olabilir. Hesap yapılmadan asılan bir caraskal, yükü kaldırdığı an yapıyı yüklemeye başlar.

## Güvenlik ve yasal tarafta ne gerekir?

Küçük vinç de bir kaldırma makinesidir. Türkiye'de iş ekipmanlarının bakımı ve periyodik kontrolü [İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.18318.pdf) kapsamındadır. Yönetmelik, periyodik kontrolün yetkili kişilerce yapılmasını ve raporun imzalanmasını öngörür; yetkili kişinin imzası bulunmayan raporlar geçersiz sayılır. Yönetmelik son yıllarda değiştirildi, kontrol aralıkları ve yetkili meslek grupları için [Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın güncel duyuruları](https://csgb.gov.tr/isggm/duyurular/24122025/) ile yürürlükteki metne bakmak gerekir.

Kesin hükümleri burada vermiyoruz. İşyerinin kontrol aralığı, kayıt düzeni ve kullanıcı eğitimi için iş güvenliği uzmanına ve yetkili kişiye danışmak gerekir. Kontrol kaydının nasıl tutulacağına dair genel çerçeveyi [vinç bakımı ve periyodik kontrol](/blog/vinc-bakimi-ve-periyodik-kontrol) yazısında anlattık.

Atölyede kaydı tutulan asgari başlıklar şunlardır: zincir ya da halatın durumu, kanca ve emniyet mandalı, fren, sınır anahtarları, kumanda düğmeleri, acil stop, besleme kablosu ve topraklama.

## Satın alırken nelere bakılır?

| Başlık | Ne aranır | Yoksa ne olur |
| --- | --- | --- |
| CE işareti | Ürün üzerinde işaret, kutuda beyan | Uygunluk iddiası belgesiz kalır |
| AT uygunluk beyanı | Makineyle birlikte verilen belge | Periyodik kontrolde ve denetimde sorun çıkar |
| Kullanma kılavuzu | Türkçe, kapasite ve bakım bilgisiyle | Doğru kullanım ve bakım aralığı bilinmez |
| Kapasite etiketi | Makine üzerinde okunur durumda | Kullanıcı sınırı bilmeden çalışır |
| Sınır anahtarı | Üst ve alt konumda durdurma | Zincir sonuna kadar sarılır, kopma riski doğar |
| Aşırı yük koruması | Kapasite üstü yükte durdurma | Aşırı yük fark edilmeden kaldırılır |
| Yedek parça ve servis | Zincir, kanca, fren, kumanda temini | Arızada makine aylarca boş kalır |
| Garanti | Süre ve kapsam yazılı | Erken arıza maliyeti kullanıcıda kalır |

CE işareti, üreticinin makinenin ilgili teknik mevzuata uygunluğunu gösterdiği işarettir. [Makina Emniyeti Yönetmeliği](https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/03/20090303-4.htm) işareti bu şekilde tanımlar ve üreticinin uygunluk beyanı hazırlamasını öngörür. Beyanın makineyle birlikte gelmesi beklenir. İnternetten alınan ucuz ürünlerde en sık eksik olan belge budur.

## 1 tonluk vinç fiyatları ne kadar?

Dürüst cevap şu: aynı "1 ton" ifadesi çok farklı fiyatlara karşılık geliyor. Perakende pazaryeri listelerine Kasım 2026'da bakıldığında aradaki fark on katı aşıyor.

[Akakçe'nin 1 ton caraskal listelerinde](https://www.akakce.com/caraskal/1-ton-caraskal,4.html) elle çalışan zincirli caraskal fiyatları birkaç bin TL seviyesinden başlıyor. Örnek bir 1 ton, 3 metre zincirli caraskal listesi yaklaşık 4.988 TL görünüyor. [Cimri'nin elektrikli vinç listelerinde](https://www.cimri.com/en-ucuz-elektrikli-vinc) ise elektrikli 1 ton zincirli caraskal fiyatları çok daha yukarıda: bir modelin en düşük satıcı fiyatı yaklaşık 43.125 TL, başka bir modelin listesi yaklaşık 95.120 TL. Bu rakamlar Kasım 2026'daki liste görüntüleridir, pazaryeri fiyatları sık değişir. Satın almadan önce ilanın kapasitesini, kaldırma yüksekliğini ve elektrikli mi elle mi olduğunu ayrıca kontrol etmek gerekir.

Fiyatı belirleyen kalemler şunlardır:

- Kapasite ve kaldırma yüksekliği. Aynı kapasitede strok uzadıkça fiyat artar.
- Tahrik biçimi. El caraskalı ile elektrikli caraskal arasındaki fark en büyük sıçramayı yaratır.
- Kaldırma hızı ve çift hız seçeneği.
- Elektrik tipi. Tek faz ve üç faz modelleri ayrı fiyatlanır.
- Çalışma sınıfı. Günde birkaç kez kaldıran model ile sürekli çalışan model aynı değildir.
- Koruma donanımı. Sınır anahtarı, aşırı yük koruması, uzaktan kumanda.
- Belge, garanti, yedek parça ve servis ağı.

Kiralama tarafındaki fiyat mantığını [vinç kiralama fiyatları neye göre değişir](/blog/vinc-kiralama-fiyatlari-neye-gore-degisir) yazısında anlattık.

## Bu sınıf ne zaman yetmez?

Atölye tipi vinç dört durumda yetersiz kalır:

- Yük anma kapasitesine yaklaşıyor ya da aşıyorsa.
- Yükün kaldırılacağı yükseklik ya da yatay mesafe sabit düzenin erişiminin dışındaysa.
- Çalışma açık sahada, zemini hazırlanmamış bir alanda yapılacaksa.
- Yük bir yapının üzerinden geçirilecekse ya da kaldırma planı gerektiren bir işse.

Bu noktada konu mobil vince geçer. Dar alanda çalışan küçük makineler için [mini vinç ve örümcek vinç nedir](/blog/mini-vinc-orumcek-vinc-nedir), kamyon üstü kol düzeni için [hiyap vinç nedir](/blog/hiyap-vinc-nedir) yazılarına bakılabilir. Kiralama süreci için [kiralık vinç rehberi](/blog/kiralik-vinc-rehberi) ve kaldırmanın planlanması için [kaldırma planı nedir](/blog/kaldirma-plani-nedir) yazıları hazır. Makine sınıflarının tamamı [vinç çeşitleri](/blog/vinc-cesitleri) yazısında listelidir.

Yazıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır. Kurulum, kapasite ve kontrol kararları için yetkili mühendis ve iş güvenliği uzmanı görüşü esastır.

Gelişim Mimarı makine satmaz ve kiralamaz; makine parkı, bakım kaydı ve müşteri talebini tek panelde toplayan sistemi kurar.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki ya da mali tavsiye değildir. Kendi durumunuz için mali müşavirinize ya da avukatınıza danışın.

## Sık sorulan sorular

### 1 tonluk vinç nedir?

Anma kapasitesi bir ton olan kaldırma makinesidir. Bu aramada çoğunlukla atölyede kullanılan elektrikli zincirli caraskal, elektrikli halatlı kaldırma grubu ya da el caraskalı kastedilir. Şantiyedeki mobil vinçle aynı sınıf değildir.

### 1 tonluk vinç gerçekten 1 ton kaldırır mı?

Etiketteki rakam üreticinin belirli bir kurulum ve kullanım için verdiği anma kapasitesidir. Sapan, travers ve kanca takımının ağırlığı bu kapasiteden düşer. Makara düzeni değiştiğinde geçerli değer de değişir; esas olan makinenin etiketi ve kılavuzudur.

### 1 tonluk vinç tek fazla çalışır mı?

Küçük kapasiteli bazı modeller tek fazla çalışır. Kapasite büyüdükçe, çalışma sıklaştıkça ve çift hız istendikçe üç faz beslemesi gerekir. Doğru değer makinenin etiketinde yazar, hat seçimi elektrik tesisatını bilen kişiye bırakılır.

### Caraskalı tavana asmak için hesap gerekir mi?

Gerekir. Vinç yükü asıldığı yapıya aktarır ve kalkış ile duruş anında dinamik etki eklenir. Taşıyıcı kirişin, pergelin ya da tavanın yükü taşıyıp taşımadığı yetkili bir mühendise hesaplatılmalıdır.

### Atölye vincinde periyodik kontrol gerekir mi?

Kaldırma makineleri İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği kapsamındadır. Kontrolün yetkili kişilerce yapılması ve raporun imzalanması öngörülür. Aralık ve usul için yürürlükteki metin ile iş güvenliği uzmanı görüşü esastır.

### 1 tonluk vinç fiyatları ne kadar?

Tahrik biçimine göre büyük fark var. Kasım 2026'da pazaryeri listelerinde elle çalışan 1 ton zincirli caraskal birkaç bin TL seviyesinden başlıyor, elektrikli 1 ton zincirli caraskal modelleri ise kırk bin TL ile doksan beş bin TL aralığında görünüyor. Fiyatlar sık değişir, ilanın kapasitesi ve elektrik tipi ayrıca kontrol edilmelidir.

## Kaynaklar

- [Makina Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT), Resmî Gazete](https://resmigazete.gov.tr/eskiler/2009/03/20090303-4.htm)
- [İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği](https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/yonetmelik/7.5.18318.pdf)
- [Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İSGGM duyurusu](https://csgb.gov.tr/isggm/duyurular/24122025/)
- [HSE: Lifting Operations and Lifting Equipment Regulations (LOLER)](https://www.hse.gov.uk/work-equipment-machinery/loler.htm)
- [HSE: Lifting equipment, sık sorulan sorular](https://www.hse.gov.uk/work-equipment-machinery/faq-lifting.htm)
- [Akakçe: 1 ton caraskal fiyat listesi](https://www.akakce.com/caraskal/1-ton-caraskal,4.html)
- [Akakçe: Elektrikli vinç fiyat listesi](https://www.akakce.com/vinc/elektrikli-vinc.html)
- [Cimri: En ucuz elektrikli vinç listesi](https://www.cimri.com/en-ucuz-elektrikli-vinc)

---
Gelişim Mimarı: https://gelisimmimari.com · Teklif formu: https://gelisimmimari.com/#teshis · Tüm sayfaların dizini: https://gelisimmimari.com/llms.txt
