# Arazi Tipi Vinç Nedir? Her Yol Tipi Vinçten Farkı

> Arazi tipi vinç, iki akslı kısa şasisi, büyük lastikleri ve tek kabiniyle bozuk şantiye zemininde çalışmak için yapılmış teleskopik bomlu mobil vinçtir. İngilizcesi rough terrain crane'dir. Her yol tipi (all terrain) vinç ise hem karayolunda hızlı gider hem şantiyede çalışır. Arazi tipi vinç sahada kalır, her yol tipi vinç sahalar arasında dolaşır.

- Kaynak: https://gelisimmimari.com/blog/arazi-tipi-vinc-nedir
- Yayıncı: Gelişim Mimarı (vinç ve iş makinesi kiralama firmalarına CRM, ERP, teklif ve ödeme sistemi, web sitesi ve reklam yönetimi)
- Dil: Türkçe
- Kategori: Vinç bilgisi
- Yayın tarihi: 2026-11-15
- Son güncelleme: 2026-11-17

## Kısa cevap

- Arazi tipi vinç şantiye içinde hareket için tasarlanmıştır; sahaya çoğunlukla treylerle taşınır.
- Her yol tipi vinç karayolunda kendi gider ve çok daha geniş bir kapasite aralığını kapsar.
- Arazi tipi vinç, üreticinin tablosu izin veriyorsa kancasında yükle kısa mesafe yürüyebilir.
- Uzun süre tek sahada kalacak işlerde arazi tipi, sık adres değiştiren işlerde her yol tipi vinç öne çıkar.

Arazi tipi vinç, iki akslı kısa şasisi, büyük lastikleri ve tek kabiniyle bozuk şantiye zemininde çalışmak için yapılmış teleskopik bomlu mobil vinçtir. İngilizcesi "rough terrain crane"dir; sahada kısaca RT denir. Her yol tipi (all terrain) vinç ise hem karayolunda hızlı gider hem şantiyede çalışır. Arazi tipi vinç sahada kalır, her yol tipi vinç sahalar arasında dolaşır.

İkisi de lastikli, ikisi de teleskopik bomludur ve Türkçede adları birbirine çok benzer. Bu yüzden sık karıştırılırlar. Oysa farklı işler için tasarlanmış iki ayrı makinedir.

## Arazi tipi vinç nasıl bir makinedir?

[Wikipedia'nın vinç maddesi](https://en.wikipedia.org/wiki/Crane_%28machine%29) arazi tipi vinci, dört lastik üzerinde duran, arazide kaldırma işleri için tasarlanmış ve kaldırma sırasında destek ayaklarıyla dengelenen vinç olarak tanımlar. Ayırt edici özellikleri şunlardır:

- **İki aks, dört büyük lastik.** Lastikler iri ve derin dişlidir; şasi yerden yüksektir.
- **Dört tekerden çekiş ve yönlendirme.** Üretici Tadano, [arazi tipi vinç sayfasında](https://www.tadano.com/uscan/en/rough-terrain-cranes/) bu makinelerin bütün tekerleklerden yönlendirme sayesinde dar alanlarda manevra yaptığını, bütün tekerleklerden çekiş sayesinde engebeli zeminde ilerlediğini belirtir.
- **Tek kabin.** Operatör aynı kabinden hem makineyi sürer hem vinci kullanır. Kabin çoğunlukla dönen üst yapının üzerindedir.
- **Tek motor.** Yürüyüşü de vinci de aynı motor çalıştırır.
- **Kısa ve kompakt gövde.** Dönüş yarıçapı küçüktür; iki tesis arasındaki dar yoldan geçer.
- **Destek ayakları.** Asıl kapasitesine ayak üzerinde ulaşır.

Yürüyüş hızı düşüktür ve makine karayolu için değil şantiye için yapılmıştır. Bu yüzden sahaya çoğunlukla treyler üzerinde gelir.

Vinç üreticileri bu sınıfı ayrı bir ürün ailesi olarak sunar. Örneğin Liebherr, [bir basın duyurusunda](https://www.liebherr.com/en-us/n/liebherr-extends-its-crane-product-portfolio-with-rough-terrain-cranes-24147-3782185) ürün yelpazesini arazi tipi vinçlerle genişlettiğini bildirmiştir.

## Her yol tipi vinç nasıl bir makinedir?

Her yol tipi vinç, kamyon vincinin yol hızını arazi tipi vincin saha kabiliyetiyle birleştirir. [Wikipedia](https://en.wikipedia.org/wiki/Crane_%28machine%29) bu sınıfı, karayolunda kamyon vinci gibi hızlı gidebilen, şantiyede ise bütün tekerleklerden yönlendirme ve yengeç yürüyüşüyle arazi tipi vinç gibi manevra yapabilen melez bir vinç olarak anlatır ve aks sayısının ikiden on ikiye kadar değiştiğini belirtir.

Özellikleri:

- **Çok akslı taşıyıcı.** Vinç büyüdükçe aks sayısı artar; ağırlık yola daha çok tekerlekle dağıtılır.
- **Aksların çoğu yönlendirilir.** Uzun gövdeye rağmen dar yerde döner, yana doğru yengeç gibi yürüyebilir.
- **Çoğunlukla iki kabin.** Altta sürüş kabini, üstte vinç kabini bulunur. Küçük modellerde tek kabinli olanlar da vardır.
- **Hidropnömatik süspansiyon.** Yolda konfor, sahada yükseklik ayarı sağlar.
- **Geniş kapasite aralığı.** Şehir içi küçük vinçlerden, kiralık vinç filolarının en büyük teleskopik makinelerine kadar uzanır.

Türkiye'de kiralık "mobil vinç" dendiğinde çoğu zaman bu sınıf ya da kamyon şasili vinçler kastedilir. Genel çerçeveyi [mobil vinç nedir](/blog/mobil-vinc-nedir) yazısında anlattık.

## Arazi tipi vinç ile her yol tipi vinç farkı

| Ölçüt | Arazi tipi vinç | Her yol tipi vinç |
| --- | --- | --- |
| Aks sayısı | İki | İkiden başlar, büyük modellerde çok sayıda |
| Kabin | Tek kabin | Çoğunlukla sürüş ve vinç için ayrı iki kabin |
| Karayolu | Çoğunlukla treylerle taşınır | Kendi gider |
| Şantiye içi hareket | Güçlü yanı; kısa, yüksek, çevik | İyi; ama gövde uzun ve ağır |
| Yükle yürüme | Lastik üzerinde tablo varsa yaygın kullanım | Sınırlı; modele ve tabloya bağlı |
| Kapasite aralığı | Küçük ve orta sınıf | Küçükten çok büyüğe |
| Bom | Teleskopik | Teleskopik; büyüklerde kafes uç bom eklenir |
| Yapı ve bakım | Daha yalın | Daha karmaşık |
| Uygun iş | Tek sahada uzun süre | Sık adres değiştiren işler |

Tablodaki ifadeler genel eğilimdir. Belirli iki makine karşılaştırılırken üreticinin teknik verisine bakılır.

## Hangisi nerede kullanılır?

Arazi tipi vincin sahası:

- **Rafineri, petrokimya ve santral.** Vinç aylarca tesiste kalır; her gün başka bir noktada boru, vana, pompa ve çelik kaldırır.
- **Maden ve taş ocağı.** Zemin bozuk, mesafe kısa, iş süreklidir.
- **Boru hattı ve enerji nakil hattı.** Güzergâh boyunca arazide ilerlenir.
- **Büyük sanayi ve altyapı şantiyeleri.** Kalıp, demir, prefabrik ve ekipman için sahanın el altındaki vincidir.
- **Liman ve stok sahaları.** Yükü alıp kısa mesafe taşıyıp bırakma işleri.

Her yol tipi vincin sahası:

- **Günlük ve kısa süreli kiralama.** Sabah bir fabrikada makine indirir, öğleden sonra başka bir ilçede çatıya klima çıkarır.
- **Şehir içi montaj.** Prefabrik, çelik yapı, cephe, tabela, kule vinç kurulumu.
- **Ağır ve yüksek kaldırmalar.** Büyük modeller rüzgâr türbini ve köprü işlerine girer.
- **Acil işler.** Kaza kurtarma, arıza, plansız duruşlar.

Vinçlerin sektörlere göre dağılımını [vinçlerin kullanım alanları](/blog/vinc-kullanim-alanlari) yazısında, türlerin tamamını [vinç çeşitleri](/blog/vinc-cesitleri) yazısında bulabilirsiniz.

## Yükle yürüme nedir?

Arazi tipi vinci ayıran işlerden biri, kancasında yük varken yer değiştirebilmesidir. İngilizcede "pick and carry" denir. Vinç yükü alır, lastikleri üzerinde kısa bir mesafe yürür ve bırakır.

Bu iş her vincin ve her yükün işi değildir:

- Yalnızca üretici o model için lastik üzerinde çalışma tablosu vermişse yapılır.
- Lastik üzerindeki kapasite, ayak üzerindeki kapasitenin belirgin biçimde altındadır.
- Tablo çoğunlukla bomun belirli bir yöne, örneğin öne bakmasını şart koşar.
- Lastik basıncı üreticinin verdiği değerde olmalıdır.
- Zemin düz ve sıkı olmalıdır. Küçük bir çukur, yükü sallar ve yarıçapı büyütür.
- Yük yere yakın tutulur, kılavuz halatıyla denetlenir, yürüyüş çok yavaş yapılır.

Sürekli yükle yürünecek ağır işlerde paletli vinç daha uygun olabilir; farkı [paletli vinç nedir](/blog/paletli-vinc-nedir) yazısında anlattık.

## Sahaya nasıl gelir?

Arazi tipi vinç için nakliye, işin baştan hesaba katılan kalemidir. Makine lowbed treylere yüklenir; büyük modellerde denge ağırlığı ayrı taşınır. Taşımanın nasıl planlandığını [lowbed nedir](/blog/lowbed-nedir-agir-nakliye) yazısında bulabilirsiniz.

Her yol tipi vinçte durum farklıdır. Küçük ve orta modeller kendi gider. Büyük modellerde vinç yola çıkar, ama denge ağırlıkları ve bazen bomun bir bölümü ayrı araçlarla taşınır. Ağır tonajlı vinçlerin yolda seyri izne ve güzergâh planına bağlı olabilir.

Hesap şöyle kurulur: iş kısa ise arazi tipi vincin gidiş dönüş nakliyesi işin kendisinden pahalıya gelebilir. İş uzunsa nakliye bir kez ödenir ve yalın makinenin sahada kalması avantaja döner.

## Seçerken sorulacak sorular

1. **Vinç sahada ne kadar kalacak?** Günler mi, aylar mı?
2. **Saha içinde kaç farklı noktada çalışacak?** Noktalar arası zemin nasıl?
3. **En ağır yük ve en uzak yarıçap ne?** Arazi tipi vincin kapasite aralığı bunu karşılıyor mu?
4. **Yükle yürümek gerekecek mi?**
5. **Sahaya giriş nasıl?** Treyler girebiliyor mu, indirme alanı var mı?
6. **Zemin ayak açmaya uygun mu?** Hazırlığın mantığı [vinç destek ayakları ve zemin hazırlığı](/blog/vinc-destek-ayaklari-ve-zemin-hazirligi) yazısındadır.
7. **Toplam maliyet ne?** Kira, nakliye, operatör ve bekleme birlikte değerlendirilir.

## Sık yapılan hatalar

- **"Arazi tipi" adına güvenip zemini hazırlamamak.** Ad, makinenin bozuk zeminde yürüyebildiğini anlatır. Kaldırma yine düz, sıkı ve taşıyıcı zeminde, terazide yapılır.
- **Ayak tablosundaki kapasiteyle lastik üzerinde kaldırmak.**
- **Yükle yürürken bomu yana çevirmek.**
- **Kısa işe arazi tipi vinç getirip nakliyeyi hesaba katmamak.**
- **İki sınıfı adından ötürü karıştırıp yanlış makineyi istemek.** Kiralama firmasına makine adı değil, iş tarif edilir.

Bu yazı genel bilgi verir. Belirli bir vincin kapasitesi, lastik üzerinde çalışma koşulları ve kurulumu o vincin yük tablosuna ve üretici kılavuzuna bakılarak yetkili operatör ve kaldırma sorumlusu tarafından belirlenir.

## Sık sorulan sorular

### Arazi tipi vinç nedir?

Arazi tipi vinç, iki akslı kısa şasi, dört büyük lastik, dört tekerden çekiş ve yönlendirme ile tek kabinden oluşan teleskopik bomlu mobil vinçtir. Bozuk ve dar şantiye zemininde hareket etmek için yapılmıştır.

### Arazi tipi vinç ile her yol tipi vinç arasındaki fark nedir?

Arazi tipi vinç şantiye içinde çalışır ve sahaya treylerle gelir. Her yol tipi vinç çok akslıdır, karayolunda kendi gider ve şantiyeye de girer. Kapasite aralığı her yol tipi vinçte çok daha geniştir.

### Arazi tipi vinç yolda gidebilir mi?

Çoğu ülkede karayolunda seyir için uygun değildir ya da izne bağlıdır; hızı düşük, genişliği fazladır. Sahalar arasında lowbed treylerle taşınır. Geçerli kural için güncel mevzuata bakılmalıdır.

### Arazi tipi vinç yükle yürüyebilir mi?

Üreticinin lastik üzerinde çalışma tablosu izin veriyorsa, o tablodaki kapasite ve koşullarla yürüyebilir. Zemin düz ve sıkı olmalı, yük yere yakın tutulmalı, yürüyüş yavaş yapılmalıdır.

### Arazi tipi vinç ayak açar mı?

Evet. Asıl kapasitesine destek ayakları üzerinde ulaşır. Lastik üzerinde çalışma, daha düşük kapasiteli ayrı bir düzendir.

### Hangi işlerde arazi tipi vinç seçilir?

Rafineri, santral, maden, boru hattı ve büyük sanayi şantiyeleri gibi vincin aylarca aynı sahada kalıp bozuk zeminde bir noktadan diğerine gittiği işlerde seçilir.

## Kaynaklar

- [Wikipedia: Crane (machine)](https://en.wikipedia.org/wiki/Crane_%28machine%29)
- [Wikipedia: Mobile crane](https://en.wikipedia.org/wiki/Mobile_crane)
- [Tadano: Rough Terrain Cranes](https://www.tadano.com/uscan/en/rough-terrain-cranes/)
- [Liebherr: Liebherr extends its crane product portfolio with rough-terrain cranes](https://www.liebherr.com/en-us/n/liebherr-extends-its-crane-product-portfolio-with-rough-terrain-cranes-24147-3782185)

---
Gelişim Mimarı: https://gelisimmimari.com · Teklif formu: https://gelisimmimari.com/#teshis · Tüm sayfaların dizini: https://gelisimmimari.com/llms.txt
